Tünel yapılarında karşılaşılan mühendislik problemlerinin jeofizik yöntemlerle incelenmesi: Bursa ili Doğancı Tüneli örneği

Tüm dünyada tünel yapılarının tasarımında, jeolojik koşulların değişken olmasından kaynaklı pek çok mühendislik problemi ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Bursa İli Osmangazi ilçesi Doğancı köyündeki Doğancı Tüneli'nin yan duvarlarından ve tavanından muhtemel su gelişinin ve oluşan deformasyonların belirlenmesinde, üç farklı jeofizik ölçüm yönteminin sağladığı katkıların incelenmesi ve çözüm önerilerinin sunulmasıdır. Bu kapsamda, tünelin sağ, sol yan duvarlarında Yer Radarı (YR), Elektrik Özdirenç Tomografi (EÖT) ve Çok Kanallı Yüzey Dalgası Analizi (ÇKYDA), tavanında sadece YR, tünelin dış üst kotunda ve tünel çıkışındaki palye üstünde EÖT ölçümleri alınmıştır. Tünel içi ve dışı EÖT kesitlerine göre, özdirenç değerleri sırasıyla 4-100 Ohm.m ve 30-1000 Ohm.m arasında, ÇKYDA ölçümlerinden göre S-dalga hız değerleri 150-600m/sn arasında elde edilmiştir. Birbirine paralel YR profillerinden tünel duvarlarının ve dış cephesinin üç boyutlu görüntüleri oluşturulmuştur. Tüm kesitler incelendiğinde, genel olarak özdirencin ve S-dalga hızının düşük, YR genliklerinin ise görece yüksek olduğu tünel bölümlerinin çoğunlukla su gelimi ile ilişkili önemli deformasyonlara karşılık geldiği değerlendirilmiştir. Bu sonuçlar, tünel yapımında ve sonrasındaki güçlendirme çalışmalarının jeofizik ölçümlere göre tasarlanmasının maliyet ve güvenlik açısından önemini göstermektedir.