Tunikamisinin embriyonik ve yeni doğan fare lenfoid dokularına etkisi

Çok hücreli organizmalarda birçok hücre, ekstrasellüler glikoproteinler ve proteoglikanlar ile büyüme faktörleri, kemokinler ve sitokinler gibi diğer faktörlerden oluşan karmaşık bir şebeke ile etkileşim içerisindedir. Bu bileşenler ekstrasellüler matriksi oluşturur. Ekstrasellüler matriks tüm dokuların kompleks, dinamik ve önemli bir bileşenidir. Kendisi ile etkileşen hücrelerin morfogenezi, yaşamları, göçü, proliferasyonu ve metabolik fonksiyonlarının düzenlenmesinde aktif ve kompleks bir rol oynar. Çeşitli tip ve miktarda glikoprotein, proteoglikan ve diğer bileşenler ekstrasellüler matrikste bulunur. Bu bileşenlerin tipi ve miktarı farklı dokularda önemli ölçüde değişiklik gösterir ve genellikle aynı dokuda gelişimsel sürece bağlı olarak değişir. Ekstrasellüler matrikse karşı oluşan hücresel yanıtlar bu makromoleküllerin aktif bölgeleri (glukokonjugatları) ile gerçekleşmektedir. Bir antibiyotik grubu olan tunikamisin, proteinlerdeki asparagin gruplarının N-bağlı glikozilasyonunu inhibe ettiği ve endoplazmik retikulum baskılanmasını indüklediği için hücre biyolojisinde yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, 16, 17 ve 18 günlük embriyonik ve 1 ve 3 günlük postnatal dönemlerde gelişen fare timus ve dalak dokularında tunikamisinin etkileri 1) glikozaminoglikanlardaki değişiklikler, 2) apoptozis ve 3) laminindeki değişiklikler olmak üzere üç yapısal ve fizyolojik parametre ile değerlendirilmiştir. Alcian blue/periyodik asit Schiff boyanmaları ile kontrol ve tunikamisin uygulama gruplarında değerlendirilen tüm periyodlardaki timik ve dalak mikroçevrelerinin karboksillenmiş glikozaminoglikanlar içerdiği gösterilmiştir. Öte yandan, immunohistokimyasal analizler kontrol gruplarında timik ve dalak dokularının bazal tabakaları ve damar duvarlarının yoğun olarak laminin içerdiğini göstermiştir, ancak laminindeki bu yoğunluk tunikamisin uygulanan gruplarda azalmıştır. Tunikamisinin apoptotik etkisini belirlemek için TUNEL (Terminal deoxynucleotidyl transferase dUTP nick end labeling) yöntemi kullanılmış ve apoptozisin tunikamisin uygulaması ile büyük ölçüde arttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, lenfoid doku gelişimi sırasında ekstrasellüler matriksin glikozaminoglikan içeriği ve hücre-ekstrasellüler matriks etkileşimlerini düzenleyen ekstrasellüler glikoproteinlerin (örneğin lamininin) glikozilasyon durumu hücre fizyolojisini ve morfogenezi etkileyen önemli faktörlerdir.