Turgut Özal Tıp Merkezine başvuran fizik tedavi ve rehabilitasyon hastalarına bakım veren refakatçilerin bakım yükleri, depresyon durumları ve ilişkili faktörler

Amaç: Araştırma, fizik tedavi gören kronik hastalara bakım veren refakatçilerin bakım yükleri, depresyon durumları ve ilişkili faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma; İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezinde 1 Mart 2018 - 1 Mart 2019 tarihleri arasında kesitsel tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Örneklem power analizi ile 129 kişi olarak hesaplandı. Veriler; araştırmacı tarafından hazırlanan Hasta Bilgi Formu, Bakım Veren Kişisel Bilgi Formu, Zarit Bakım Yükü Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde, yüzdelik dağılım, ortalama, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Bakım verenlerin bakım verme yükü puan ortalaması 38.48±12.68, depresyon puan ortalaması 13.68±9.41 olarak bulunmuştur. ZBYÖ'den alınan puanlar ile BDÖ'den alınan puanlar arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu belirlenmiştir (r: 0.782, p<0.001). Araştırmada yaş, medeni durum, yakınlık derecesi, gelir düzeyi, bakım verme zaman dilimi, yardım alma durumu, bakıma ara verme durumu vb. faktörlerin bakım yükünü etkiledikleri saptanmıştır. Cinsiyet, medeni durum, yakınlık derecesi, gelir düzeyi, çalışma durumu, bakım verme zaman dilimi, yardım alma durumu, hasta ile birlikte yaşama durumu, bakıma ara verme durumu, bakım vericinin kronik hastalığının varlığı vb. faktörlerin depresyon düzeyini etkiledikleri saptanmıştır. Hastanın uykusuzluk, yürüyememe, idrar/gaita sorunu, bakımdan memnun olma hali, tedavi alış şekli ve yardımcı araç kullanımı gibi faktörlerin de bakım yükü ve depresyon puanlarını etkilediği görülmüştür. Sonuç: Bakım yükü arttıkça depresyon düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Bakım yükü ile depresyon arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Bakım veren refakatçilerin yaşadıkları sorunlarla baş etmelerine yönelik eğitim ve danışmanlık programlarının düzenlenmesi ve belli aralıklarla bakım verenlerin izlenmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Bakım yükü, depresyon, bakım verici, fizik tedavi