Turgut Özal Tıp Merkezine başvuran spinal müsküler atrofi hastalarına bakım veren bireylerin depresyon durumunun, bakım yükünün ve yorgunluk düzeyinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırmada, SMA hastalarına bakım veren bireylerin depresyon durumu, bakım yükü ve yorgunluk düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve metot: Bu araştırma tanımlayıcı tipte kesitsel nitelikte bir çalışma olup, araştırmanın evrenini; Ocak 2023-Aralık 2023 tarihleri arasında TÖTM FTR ünitesine başvuran SMA hastalarına bakım veren bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü 85 olarak hesaplanmış her hastanın iki bakım vereni toplam 170 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın verileri bakım veren bireylerle yüz yüze anket uygulaması ile toplanmıştır. Ölçek olarak; BDÖ, YŞÖ, ZBYÖ kullanılmıştır. İstatiksel analizlerde; Ki-Kare testi, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan bakım vericilerin yaş aralığı 22-65 olup, yaş ortalaması 37.9±9.90'dır. SMA hastalarına verilen bakımın süresine bakıldığında; %32.9'una 0-2 yıl aralığında, %30.6'sına 3-6 yıl aralığında, %36.5'ine 7 yıl ve üzerinde bakım verilmektedir. Çalışmaya katılan bakım vericilerin; %31.2'sinde minimal depresyon belirtileri, %29.4'ünde hafif depresyon belirtileri , %25.3'ünde orta depresyon belirtileri, %14.1'inde şiddetli depresyon belirtileri görülmüştür. Çalışmaya katılan bakım vericilerin; %16.5'inde yorgunluk yokken, %77.1'inde yorgunluk var, %6.5'inde ise kronik yorgunluk saptanmıştır. Hastalara bakım veren bakım vericilerin; Zarit Bakım Yükü Ölçeği puanı medyanı 38.5(5-67)'tir. Beck Depresyon Ölçeği puanı medyanı 14.0(1-52)'tür. Yorgunluk Şiddet Ölçeği puanı ortalaması 4.20±1.32'dir. Zarit Bakım Yükü Ölçeği Toplam Puanı ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği Toplam Puanı arasında güçlü, aynı yönde, anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.521, p=0.001). Zarit Bakım Yükü Ölçeği Toplam Puanı ve Beck Depresyon Ölçeği Toplam Puanı arasında güçlü, aynı yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.601, p=0.001). Yorgunluk Şiddet Ölçeği Toplam Puanı ve Beck Depresyon Ölçeği Toplam Puanı arasında güçlü, aynı yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.506, p=0.001). Sonuç: SMA hastalarına bakım veren bireylerin bakım yükü arttıkça depresyon düzeyi ve yorgunluk düzeyinin arttığı görülmüştür.