Turist rehberi performansı ve davranışsal niyet arasındaki ilişkide akılda kalıcı tur deneyimi ve tatil tatmininin rolü: Mardin örneği

Tarih boyunca insanlar çeşitli sebeplerle bulundukları yerden başka bir yere seyahat etmişlerdir. Bu seyahatler özellikle ilk başlarda dini bir gereksinimler içerirken, sanayi devrimi sonrası farklı kültürlerdeki insanları, yapıları ve gelenekleri görmek amacına evrilmiştir. Ziyaret edilen yerdeki tarihi, doğal ve kültürel değerleri ziyaretçilere aktaran, onlara gezinin başından sonuna kadar eşlik eden kişiler turist rehberleridir. Turist rehberleri gezi sırasında ziyaretçilerin tur deneyimlerini etkileyebilmekte ve bir tur ve destinasyon için önemli görülen yeniden ziyaret etme, tavsiye etme ve sık sık ziyaret etme gibi davranışsal niyetlere yol açabilmektedir. Dolayısıyla bir turda turist rehberinin performansı oldukça önemlidir. Turist rehberlerinin performansı ile ilgili çalışmalar bulunsa da akılda kalıcı tur deneyimi ve tatil tatmini ile ilişkili bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Buradan hareketle bu tezin amacı turist rehberi performansı, akılda kalıcı tur deneyimi ve davranışsal niyet arasındaki ilişkide tatil tatmininin rolünü incelemektedir. Özellikle kaçak rehberlik faaliyetlerinin yaşandığı Mardin'de turist rehberinin performansının ne denli önemli olduğu açısından değerlendirildiğinde bu çalışmanın alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Tezde verileri elde etmek amacıyla anket uygulanmış ve 473 yerli ziyaretçiden anketler yüzyüze toplanmıştır. Demografik, ölçeklere yönelik betimleyici, geçerlik güvenirlik, normallik, açıklayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde turist rehberi performansı boyutları arasında yer alan kişisel görünüş ve bilgi boyutunun davranışsal niyetlere anlamlı bir etkisinin olduğu, sunum ve iletişim yetenekleri ile profesyonel tutum ve yeteneklerinin davranışsal niyetlere anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Ayrıca tatil tatmininin ve akılda kalıcı tur deneyiminin aracılık rolü incelendiğinde profesyonel tutum ve yetenekleri boyutunun davranışsal niyetlerde tatil tatmininin ve akılda kalıcı tur deneyiminin tam aracılığı, kişisel görünüş ve bilgi boyutunun davranışsal niyetlerde tatil tatmini ve akılda kalıcı tur deneyiminin kısmi aracılığı, profesyonel tutum ve yeteneklerde de tatil tatmini ve akılda kalıcı tur deneyiminin tam aracılığı sonucuna ulaşılmıştır.