Turizm faaliyetlerinin kentsel saçaklanma üzerindeki etkisi: Didim kenti örneği

Kentlerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri kentsel alanların düzensiz olarak genişlemesidir. Büyüyen kentsel alanlar çevresinde yer alan tarım alanları, orman alanları ve doğal yapı üzerinde tahribatlara neden olmaktadır. Literatürde kentlerin kontrolsüz büyümesi kentsel yayılma, kentsel saçaklanma ve kentsel büyüme kavramları ile açıklanmaktadır. Bu çalışmaya konu olan kentsel saçaklanma, kentsel alandan kopuk, kent çeperinde yer alan arazilerin sıçramalı biçimde yapılaşması olarak tanımlanmaktadır. Kentten kopuk olarak yapılaşan alanlar kentsel alanın plansız yapılaşmasına neden olmakla birlikte doğal yapı üzerinde geri dönüşü olmayan sorunlara sebep olmaktadır. Kentlerin kontrolsüz büyümesini önlemeye yönelik kentsel politikalar ve planlama araçları geliştirilmesi gerekmektedir. Kentsel saçaklanmaya etki eden birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörler, makro ekonomik nedenlerden konut tercihlerine kadar çeşitlenmektedir. Bu çalışmada, turizm faaliyetlerinin kentsel saçaklanma üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında; Aydın ilinin Didim ilçesi seçilmiştir. Bölgede son yıllarda turizm faaliyetlerinin yaygınlaşması kent nüfusunun artmasına neden olmuştur. Artan nüfusun barınma ihtiyacını karşılamaya yönelik kent çeperinde yer alan kırsal alanlar yapılaşmaya başlamıştır. Kentsel alanın büyümesine yalnızca nüfusun artması neden olmamaktadır. Turizm talebinin artması kent çeperinde arazilerin turizm tesisi ve ikinci konut niteliğinde yapılaşmaya açılmasına neden olmuştur. Kentsel saçaklanmanın boyutlarını ölçmek üzere halihazır haritalara arazi kullanımı güncellenerek ve Corine Land verisi ile Google Earth verileri elde edilerek arazi değişimi tespit edilmiştir. Ayrıca kentsel saçaklanma değerini tespit edebilmek için Fraktal Analiz Kutu Sayma Yöntemi kullanılmıştır. Fraktal Analiz yöntemi ile kentsel alanın saçaklanarak büyüdüğü gözlemlenmiştir. Saçaklanmış kentsel alanın %85,31'inin turizm faaliyetlerinden kaynaklanan kullanımların neden olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, Türkiye'de ilk defa turizm faaliyetlerinin kentsel saçaklanma üzerindeki etkisi araştırılmış ve literatürdeki önemli bir boşluk doldurulmaya çalışarak, kentsel saçaklanmanın nedenleri arasına turizm faaliyetlerinin de eklenmesi gerektiği önerilmiştir.