Turizm geliştirme kooperatiflerinin sorunları ve çözüm önerileri üzerine bir model yaklaşımı

İnsanlık tarihinin ilk dönemlerinden itibaren görülmeye başlanan işbirliği ve dayanışma modelleri, onsekizinci yüzyılın ikinci yansından sonra yaşanan endüstri devrimiyle birlikte güçlenmeye başlamış ve modern anlamda kooperatifçilik düşüncesinin doğmasına neden olmuştur. Ekonomik ve toplumsal kalkınmayı sağlayıcı bir niteliğe sahip olan kooperatif sistem, bugün tüm dünyada benimsenen ve refah toplumlarının oluşturulmasında önemli katkıları olacağı düşünülen bir araç olarak kabul edilmektedir. Kooperatiflerin günümüzde tüm ülkelerin öncelikli sektörleri arasında yer alan turizm sektörüne olan katkıları, özellikle İkinci Dünya Savaşı' dan sonra dikkat çekici boyutlara ulaşmıştır. Önceleri dar ve orta gelirli kesimin turizm olayına katılabilmelerini sağlamak için ya da küçük sermaye sahibi girişimcilerin bu sektörden daha fazla pay alabilmeleri amacıyla kurulan turizm kooperatifleri, bugün birçok ülkede turizm sektörüne yön vermektedir. Ülkemizde 1970'li yıllarda ilk örnekleri görülmeye başlanan ve 1980 yılından sonra sayısal olarak artış eğilimine giren turizm geliştirme kooperatiflerinin, hızla gelişen turizm sektörüne uyum sağlayamadıkları ve sektör içindeki yerlerini alamadıkları görülmüştür. Yapılan araştırmada bu durumun, turizm geliştirme kooperatiflerinin çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmış olmalarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu sorunlar; yapısal, finansman, üst örgütlenme, denetim, yönetim, eğitim ve devlet kooperatif ilişkilerine yönelik sorunlardır. Turizm geliştirme kooperatiflerinin sorunları çözümlenemeyecek nitelikte değildir. Ancak öncelikle bu sorunların araştırılarak nedenlerinin ortaya çıkarılması ve bunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi gerekmektedir. Böylece bu kooperatiflerin sektör içindeki yerlerini alarak daha yararlı hale gelebilmeleri sağlanmış olacaktır. Bunun yanında turizm kooperatiflerinin ikibinli yılların turizm politikalarınayön verecekleri düşünüldüğünde, ülkemiz turizminin beklenen düzeylere ulaşabilmesi açısından, bu gelişmelerin ardında kalmaması gerektiği ortaya çıkmaktadır.