Türk Anayasa Hukukunda anayasallık bloğu ve yargısal aktivizm

1961 Anayasası ile Türkiye?nin hukuk hayatına giriş yapan Türk Anayasa Mahkemesi, yaklaşık 50 yıllık tarihinde verdiği kararlarla siyasi ve hukuki tartışmaların odağında yer almıştır. Tartışmalar ağırlıklı olarak verilen kararların hukuki mi, yoksa siyasi mi olduğu noktasında gerçekleşmektedir. Bu durum, esasında bir mahkeme olarak sorunlara hukuk çerçevesinde kalarak hukuki kararlarla çözüm üretmesi gereken Anayasa Mahkemesi?nin kurumsal niteliği ile ilgili polemikleri de beraberinde getirmektedir. Acaba Anayasa Mahkemesi hukuki mi, yoksa siyasi bir kurum mu?Bu soruya cevap verebilmek için çalışmanın birinci bölümünde, ?anayasa yargısının doğuşu ve yaygınlaşması?, ?anayasa yargısının doğuşunu hazırlayan sebepler?, ?anayasa mahkemelerinin yetki sınırının belirsizliği ve yargısal aktivizm? , ?anayasa yargısının demokratik meşruiyeti? ile ?Türk Anayasa Mahkemesi?nin kuruluşu? hususlarına yer verilmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde ise Türk Anayasa Mahkemesi?nin anayasallık denetimi işlevini yerine getirirken kullandığı enstrümanlar ele alınmaya çalışıldı. Bu enstrümanlar, yasaların anayasa uygunluğunun denetiminde kullanılan ölçü normlardır. Anayasa Mahkemesi kararlarında da geçen ölçü normlar arasında ?anayasa?, ?Atatürk ilke ve inkılapları?, ?anayasanın başlangıç bölümü?, ?hukukun genel ilkeleri?, ?uluslararası hukuk kuralları? ile ?anayasa mahkemesi kararları? sayılabilir. Doktrinde bu ölçü normların tamamını kapsamak üzere ?anayasallık bloğu? ya da ?ölçü normlar bloğu? denilmektedir. Bu bölümde, bir taraftan bu kural ve ilkelerin ölçü norm olarak değerinin belirlenmesine, diğer taraftan bu kural ve ilkelerin ölçü norm olarak kullanılmasının Türk Anayasa Mahkemesi?nin aktivist tutumuna etkisi değerlendirilmeye çalışıldı. Anahtar Kelimeler: Aktivizm, Anayasa, Atatürk, Yargı