An investigation of Turkish Mothers' narrative styles and their relation to children's narrative comprehension

Annelerin çocuklarına hikâye anlatırken kullandıkları stratejiler hem bireysel hem de kültürel olarak çeşitlilik göstermektedir. Annelerin bu anne-çocuk etkileşimleri sırasında kullandıkları hikâye anlatma stilleri çocuklarının erken okuma yazma becerilerini etkilemektedir. Bu araştırma Türk annelerin 3, 4 ve 5 yaşlarındaki çocuklarına resimli bir hikâye kitabını anlatırken kullandıkları hikâye anlatım stillerini ve bu stillerin çocukların hikâyeyi anlama becerileri ile bir ilişkisi olup olmadığını öğrenmeyi amaçlamaktadır. İki farklı araştırma sorumuz olduğu için bu araştırma iki çalışmadan oluşmaktadır. İlk çalışmada, seksen yedi annenin çocuklarına bir resimli hikâye kitabını anlatmaları incelenmiş, annelerin kullandıkları anlatım ifadeleri işlevlerine ve içeriklerine göre kodlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda iki ayrı hikâye anlatım stili ortaya çıkmıştır. Bunlardan biri daha fazla düz cümle kullanıp çocuklarının hikâye anlatımına katılmasına ortam hazırlamazken, diğer grup soru-cevap tekniklerini kullanarak çocuklarıyla daha fazla etkileşime girmiş ve onların hikâyeye katılımını teşvik etmişlerdir. İçerik olarak ele alındığında da ilk gruptaki anneler hikâyede gerçekleşen olayların dışına çıkmazken, ikinci gruptaki anneler hem hikayedeki olaylar hem de bu olaylarla alakalı olarak genel kültür ve okuryazarlık bilgisi hakkında konuşmuşlar, ayrıca kitaptaki olaylarla çocuklarının hayatında gerçekleşen benzer olaylar arasında ilişki kurmuşlardır. İkinci çalışmada, kırk dokuz çocuğa annelerinin az önce anlatmış olduğu resimli hikâye kitabı ile ilgili muhakeme soruları sorulmuştur. Yapılan analizler annelerin hikâye anlatma stilleri ile çocuklarının hikâyeyi anlama becerileri arasında bir ilişki olmadığını göstermiştir. Fakat, hikâyeyi çocukları ile karşılıklı etkileşim içerisinde anlatmayı tercih eden annelerin çocuklarının alıcı dil becerilerinde daha başarılı oldukları görülmüştür. İki çalışmanın da bulguları var olan alan yazına uygunlukları ve katkıları açısından tartışılmış, gelecekteki çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Annelerin hikâye anlatma stilleri, hikâye anlama becerileri, muhakeme becerileri, erken okur-yazarlık becerileri