Türk askeri havacılığının kuruluş sürecinde hava harp araçlarının temini (1911-1914)

Türk askerî havacılık teşkilâtı, diğer Avrupa devletleriyle aynı dönemde kurulmaya başlanmıştır. Havacılığın kuruluş sürecinde ataşemiliter raporları doğrultusunda hareket edilmiştir. Türk-İtalyan Harbi'nde uçakların ilk defa kullanımı, savaşlara yeni bir boyut kazandırmıştır. Osmanlı Devleti bu savaşta tayyare ve balon kullanmak üzere hava harp unsuru arayışına girişmiştir. Çeşitli girişimler sonuçsuz kalmıştır. Üstelik devlet bu arayışlar esnasında dolandırılmıştır. Hava gücü teşkilâtının daha elverişli bir ortamda geliştirilmesi mümkün olmamıştır. Osmanlı Devleti'nin tayyareleri ithal edici durumda olması ve pilot eğitimi için Avrupa'ya subay gönderme mecburiyeti ekonomik açıdan sıkıntılara sebebiyet vermiştir. Pilot eğitimi noksanlığını gidermek için Ayastefanos'da tayyare mektep ve merkezi kurulması kararlaştırılmıştır. Bununla birlikte, tayyare alımı için toplanan bağışların verimli kullanımı, Süreyya (İlmen) Bey'in Avrupa seyahatine çıkmasıyla gerçekleşebilmiştir. Avrupa'da bulunan birçok tayyare ve balon fabrikasında incelemelerde bulunulmuştur. Tayyare ve balon temin seyahati için Harbiye Nazırı Mahmut Şevket Paşa'nın ısrarlı tutumu sürece oldukça etki etmiştir. Bu incelemeler sonucunda oluşturulan ilk hava filosu, muharip bir unsur olarak Balkan Harbi'nde kullanılmıştır. Harbin ilk safhasında etkili kullanılamayan tayyareler, daha sonra keşif görevlerini başarıyla ifa etmişlerdir. Harbin sona ermesinden sonra, halktan toplanan bağışlara ilgiyi arttırmaya yönelik bir prestij seyahati düzenlenmiştir. İstanbul Kahire-İskenderiye askerî hava seyahati üç Türk havacının kaybıyla sonuçlanmıştır.