Türk bankacılık sektöründe mevduat bankalarının finansal performanslarının TOPSIS yöntemi ile analizi

Global düzeyde yaşanan ekonomik dalgalanmalar, bankacılık sektöründe büyük krizlere neden olmuştur. Bu ekonomik krizler bazı bankaların iflas etmesine ülke ekonomilerinin zarar görmesine neden olmuştur. İflas eden bankaların ülke ekonomilerine olumsuz etkileri büyük ölçüde olmuştur. Bankalar zarar gören imajlarını ve olumsuz etkilenen güvenirliklerini düzeltme çabası içine girmişlerdir. Finansal sektörün en önemli aktörü olan bankaların, günümüzde performanslarının ölçülmesi bankacılık sektörü açısından önemli bir hal almıştır. Çalışmanın amacı; Türk Bankacılık sektöründe faaliyet gösteren 21 mevduat bankasının finansal performanslarını ölçmektir. Performans ölçülmesi neticesinde bankaların sektör içerisindeki rekabet etme gücü belirlenir. Performans ölçümleri gerek fon sahipleri gerek banka yönetimi gerekse yatırımcılar başta olmak üzere tüm tarafları ilgilendirmektedir. Performanslarının ölçülmesi için en çok tercih edilen yöntemler çok kriterli karar verme yöntemleridir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; banka kavramının tanımı, doğuşu, dünyada bankacılık sektörünün kısa tarihi ve Türk bankacılık sektörünün doğuşu, sınıflandırılması, ilerleyişi, temel problemleri, karşı karşıya kaldığı riskler ve sektöre ilişkin genel değerlendirmelerden bahsedilmektedir. Çalışmamızın ikinci bölümünde; karar verme süreci, karar verme çeşitleri, kriter sayısı açısından karar verme çeşitleri, mevcut bilgi açısından karar verme çeşitleri, çok kriterli karar verme yöntemleri, TOPSİS yönteminin tanımı, özelliği ve işleyiş yönteminden bahsedilmektedir. Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise; TOPSİS yöntemiyle ilgili literatür taramasından bahsedilmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren 21 mevduat bankasının finansal performansları TOPSİS yöntemiyle analizi yapılmış ve bankaların yıllar itibariyle karşılaştırmalarına yer verilmiştir. 2013-2022 yılları itibariyle hangi bankaların yüksek veya düşük performans elde edilen analiz sonuçlarına göre yorumlanmıştır. Bu yorumlar yapılırken Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Türkiye Bankalar Birliği'nin internet sitesindeki verilerden faydalanılmıştır. Bu veriler yardımıyla TOPSİS tekniği kullanılarak bankaların performans puanları hesaplanmıştır ve bazı sonuçlar elde edilmiştir. Analiz neticesinde ilgili analiz yılları incelendiğinde en yüksek performansı sergileyen banka Citibank olmuştur. Grup bazında bakıldığında kamusal sermayeli bankalar içinde en yüksek performansı Ziraat Bankası'nın gösterdiği sonucuna varılmıştır. Kamusal sermayeli bankaların özel ve yabancı sermayeli bankalara kıyasla daha düşük performans sergilediği gözlemlenmiştir.