Türk basınında alternatif tıbbın sunumu

Medya, tüketim ilişkilerinin en temel yaratıcısı konumundadır veoluşturulan tüketim kültürünün geniş kitlelere aktarılmasında en önemliaraçlardan biridir. Medya bireylerin duygu, düşünce ve inançları üzerinde çokbüyük bir etkiye ve güce sahiptir. Bu niteliksel çalışma, günümüz Türkbasınında yer alan alternatif tıp uygulamalarının yansıtılma biçimi yoluylakapitalist ekonomik ve kültürel pazar yapılarının oluşumunda medyanınkendini ve kendini yaratan koşulları üretmesi ile birbirleriyle kurduklarızorunlu çıkar bağı olduğu varsayımına dayanmaktadır.Bu çalışma, alternatif tıpla ilgili uygulamaların medyada ne ölçüdeyaygın olduğunu araştırmıştır. Türk basınının tirajı en yüksek olan günlükPosta, Hürriyet ve Sabah gazetelerinde 2005 yılının ilk 6 ayında yer alanalternatif tıp haberleri incelenmiştir. Kategorilerine göre sınıflandırılanhaberlerin, SPSS programı aracılığıyla istatistik analizleri yapılarak nicelverilerden nitel çözümlemeler yapılmıştır. Bu dönemde 3 gazetede toplam1034 alternatif tıp haberine rastlanmıştır. Bunlardan %34'ü Posta; %39'uSabah ve %27'si Hürriyet Gazetesi'nde yer almıştır. Her bir gazetede gündeortalama iki alternatif tıp haberi yazılmıştır. Alternatif tıp uygulamalarındanbeslenme-diyet haberleri(%42) birinci sırada, bitkisel uygulamalar(% 21)ikinci sırada yer almıştır. Tedavi türlerine göre ilk sırayı zayıflama-obezitehaberleri(%36) almıştır. Haberlerin yarısından fazlası(%57) köşe yazısı ileyazı dizisi kategorisindedir. Bourdieu'nun yeni kültür aracıları olaraktanımladığı hizmetlerin yerine getirilmesi, simgesel malların üretimi,pazarlanması ve yayılmasını sağlayan medya çalışanları, diyetisyen veterapistlerce yazılmıştır.Bu haberlerden % 95'inin olumlayıcı nitelik taşıması, sadece%4.4'ünün konuya eleştiri getirmesi bunların hemen hepsininuygulamalardan birini ya da bir ürünün kullanımını tavsiye etmesi, seçenekolarak sunması iyimser tabloyu ortadan kaldırmaktadır. Çünkü bu yaygınlıkinsanları bilinçlendirmek yerine bilgilendirme, yorum vb. isimler altındaçoğunlukla bazı uygulamaların ve bunlarla ilgili maddelerin promosyonununyapıldığı düşüncesini yaratmaktadır.Anahtar kelimeler: Medya, sağlık, alternatif tıp, geleneksel tıp, Türkbasını,