Türk basınında Mahsa Amini protestolarının haber çerçeveleri: Çerçeveleme kuramı bağlamında bir analiz

Daha sonra doBu araştırma, Mahsa Amini'nin 14 Eylül 2022 tarihinde İran'da ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybetmesiyle başlayan protestoların Türk basınında nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Araştırmanın amacı, ideolojik konumlanmaları farklı olan ulusal gazetelerin söz konusu protestoları hangi haber çerçeveleri ve söylemsel stratejiler aracılığıyla sunduğunu ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, 14 Eylül–14 Ekim 2022 tarihleri arasında Sözcü gazetesi, Hürriyet gazetesi, Yeni Akit gazetesi ve Sabah gazetesi tarafından yayımlanan toplam 47 haber analiz edilmiştir. Araştırmada yöntem olarak çerçeveleme kuramı ile eleştirel söylem analizinin sosyo-bilişsel yaklaşımı birlikte kullanılmıştır. Haberler, Semetko ve Valkenburg'un genel haber çerçeveleri ile Iyengar'ın olaya dayalı ve tematik çerçeve ayrımı temel alınarak incelenmiştir. Söylem analizi kapsamında ise aktör temsilleri, sorumluluk atıfları ve meşrulaştırma stratejileri değerlendirilmiştir. Bu söylemsel özellikler, protestonun meşruluğu, devlet şiddeti ve sorumluluk, kamu düzeni ve güvenlik ile olay aktarımı ve nötr anlatı olmak üzere dört temel tema altında sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular, gazeteler arasında belirgin ideolojik farklılıklar olduğunu göstermektedir. Sözcü gazetesi protestoları ağırlıklı olarak eylemcileri meşrulaştıran ve devlet kaynaklı müdahaleyi görünür kılan bir söylemle sunarken, Hürriyet gazetesi daha dengeli ve görece nötr bir anlatı benimsemiştir. Yeni Akit gazetesi ve Sabah gazetesi ise protestoları çoğunlukla kamu düzeni ve güvenlik ekseninde ele alarak devlet müdahalesini meşrulaştıran bir çerçeveleme kullanmıştır. Sonuç olarak araştırma, Mahsa Amini protestolarının Türk basınında ideolojik konumlanmalara bağlı olarak farklı anlamlandırma süreçleriyle yeniden üretildiğini ortaya koymaktadır. ldurulacaktır.