Detailed investigation of Turkish children's diverse belief task performance

Bu çalışma Türk çocukların zihin kuramı (ZK) bataryasındaki görevlerden birisi olan Farklı İnançlar (Fİn) görevindeki performanslarını incelemektedir. Literatürdeki çalışmalar, Türk çocukların diğer kültürlerdeki çocuklarla kıyaslandığında Fİn görevinde düşük performans sergilediğini saptamıştır. Buna ek olarak, yürütülen diğer çalışmalarda Türk çocukların Fİn görevinde yaşa bağlı beklenen performans artışını gösteremedikleri görülmüştür. Fİn görevinin zihin kuramı bataryasındaki Farklı İstekler (Fİs) görevi haricindeki diğer görevlerle ilişkili olduğunun bulunamaması ve Fİn görevindeki performansın diğer bilişsel becerilerle (örn. yürütücü işlevler) yordayıcı bir ilişkisinin olmaması dolayısıyla, bu çalışma Fİn yapısının uygunluğunu araştırmayı hedeflemektedir. Türkçe konuşan 3 ve 5 yaş aralığındaki 45 çocuğun Fİn görevindeki performansları ve yönetici işlevler becerileri çalışılmıştır. Fİn görevi zihin durumu fiilleri (örn. düşün-mek, tahmin et-mek ve -ce/-a göre) ve hikayedeki karakter sayısı (örn. bir ve iki) açısından manipüle edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, Türk çocuklarının zihin durumu fiillerindeki farklılıklardan etkilenmediklerini fakat hikayedeki karakter sayısının Fİn performansı üzerinde değişiklik yarattığını göstermiştir. İki karakterli görevlerde çocukların daha başarılı oldukları görülmüştür. Sonuçlar, Türk çocuklarının Fİn görevindeki performans düşüklüğünün kavramsal olarak inanç çeşitliliğini anlama eksikliği yerine, çocuklara görevde kendi fikirleri sorulduğunda inanç taraflılığı (curse of belief) yaşamaları ile açıklanabileceği şeklinde yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Zihin Kuramı, Farklı İnançlar, Yürütücü İşlevler, Sosyo-Kültürel Bakış Açısı