The regionalization dilemma of Turkish foreign policy in the 1990s: The systemic impact approach in middle power theory

Bu tez 1990'lardan sonra yükselen bölgesel sorunların Türkiye'nin orta büyüklükte güç statüsü üzerindeki zorlayıcı etkisini, orta büyüklükte güç teorisindeki sistemik etki bakış açısı ve bölgeselleşme kavramı üzerinden açıklamayı hedeflemektedir. Sistemik etki bakış açısı, sistem üzerindeki etkiyi orta büyüklükte güç olmanın temel göstergesi olarak alır ve orta büyüklükte güçlere sonuç odaklı bir yaklaşım sağlar. Bu tez öncelikle Türkiye'nin soğuk savaş dinamiklerine uyum sağlayarak orta büyüklükte güç statüsüne yükselişini ve sistem düzeyindeki rolünü açıklar ve soğuk savaş bağlamında bölgesel-küresel siyaset bağının sınırlılıklarının altını çizer. 1990 yılında Türkiye Amerika'nın sadık müttefiki olarak soğuk savaş sonrası düzende etkisini azami düzeye yükseltme umuduyla Körfez Krizi sürecine dahil olmuştur. Ancak, hızlanan bölgeselleşme ve çeşitli aktörlerin farklılaşan bölgesel çıkarları nedeniyle Türkiye sistemik elementleri etkilemekte ve soğuk savaş sonrasında diplomatik kanalları etkili şekilde kullanmakta zorlanmıştır. İki kutuplu düzenin sona ermesi ve bölgesel güvenlik ağının keskin bir ivme kazanmasıyla, Türkiye iç-bölgesel-küresel siyaset bağı içerisinde zorlayıcı bir denklemle karşılaşmıştır. Bu tez, bu karmaşık güvenlik ağını analiz edecek ve bunun nasıl Türkiye'nin karşılaştığı sisteme etki edebilmesinin önüne geçerek, 1990'larda orta büyüklükte güç statüsünü tehdit eder hale dönüştüğünü inceleyecektir.