Türk dış politikasının dönüşümünde Turgut Özal'ın etkisi

Neoklasik realizme göre, uluslararası sistem (bağımsız değişken) ve lider imgesi, stratejik kültür, devlet-toplum ilişkisi, yerel kurumlar gibi yerel dinamikler (ara değişkenler) devletlerin grand strateji tercihlerinde önemli bir rol oynar. Atatürk anarşik uluslararası sistemde yeni kurduğu devleti hayatta tutmak ve sistemin kısıtlarını aşmak için grand stratejisini "Batılılaşma", "statükoculuk" ve "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkelerine dayandırmıştır. Atatürk'ün grand stratejisi vefatından sonra gelen liderler tarafından benimsenerek Türkiye'nin geleneksel stratejik kültürüne dönüşmüştür. Fakat Turgut Özal, 1983-1993 yılları arasında Özalcı grand strateji olarak nitelendirebileceğimiz neo-liberal ekonomi, neo-Osmanlıcılık, köprü, model ve aktif dış politika gibi politikalarla geleneksel stratejik kültüre meydan okuyan bir dış politika yaklaşımı sergilemiştir. Bu yüzden, bu çalışma 1983-1993 arası dönemde Turgut Özal'ın izlediği grand stratejileri ve Türk dış politikasının dönüşümüne etkilerini neoklasik realist teorinin önerdiği değişkenleri kullanarak analiz etmeyi amaçlamaktadır.