Modernization and İslam in Turkish thougut: Rasim Özdenören

Modernleşme kavramı, ekonomiden siyasete, kültürden inanç sistemlerine varıncaya dek bireyin hayatının tamamına nüfuz eden toplumsal bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Kavramın temelinde maddeci bir bakışı açısı, geleneksel ve ulvi olanın reddedilmesi, somut ve rasyonel bilgiyi benimseyerek ilerleme sağlamayı hedefleme gibi bileşenler mevcuttur. Gelenek sınıfı içerisinde kategorize edilen din kavramı ile modernleşme arasında menfi bir ilişki söz konusudur. Türk modernleşmesinde, Avrupa'daki toplumsal, siyasal ve ekonomik kurum ve yapıların Türk toplumuna tesis edilmesini sağlayarak muasır medeniyet seviyesine erişmek amaçlanmıştır. 18. yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu'nda başlayan, Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte hızlanan ve farklı bir karaktere bürünen sürecin halen devam ettiği söylenebilmektedir. Bu çerçevede Tanzimat ve Islahat Fermanları'nın ilanı, Meşrutiyet rejimine geçilmesi ve Cumhuriyet yönetiminin tesis edilmesi gibi gelişmeler bu yoldaki önemli dönemeçlerdir. Rasim Özdenören yarım asırdan fazla bir süredir kaleme aldığı eserlerinde modernleşme ve İslâm teması üzerine özgün bir bakış açısını ortaya koymaya, tespit ve çözüm yolları geliştirmeye devam etmektedir. Bu çalışmada, Özdenören'in bakış açısı ve Türk modernleşmesi hakkında ortaya koyduğu fikirler incelenmektedir. Yapılacak değerlendirmeler, Özdenören'in modernleşme ve İslâm ilişkisi üzerine ele aldığı kitaplarından konuya yoğun ve doğrudan temas edenleri üzerinden yürütülecektir. Anahtar Kelimeler: Rasim Özdenören, Batı, İslâm, modernleşme, Tanzimat, Kemalizm.