Türk halk inanışları bağlamında Ankara Kahramankazan geçiş dönemi adet ve uygulamaları

"Türk Halk İnanışları Bağlamında Ankara Kahramankazan Geçiş Dönemi Adet ve Uygulamaları" başlığını taşıyan bu yüksek lisans tezi, Ankara ilinin Kahramankazan ilçesindeki geçiş dönemlerinde teşekkül eden inanış ve uygulamaları konu almaktadır. Bu çalışma Türk halk inanışlarına bağlı olarak şekil alan uygulamaların derlenmesini, uygulamaların geçiş dönemi ritlerinin yapısal özelliklerine göre tasnif edilmesini, uygulamaların tarihi ve mitolojik kökenine inilerek yorumlanmasını ve uygulamaların kuramsal yaklaşımlarla değerlendirilmesini içermektedir. Uygulamalarda yer alan halk hekimliği sağaltma yöntemlerinin tespit edilmesi ve sahada elde edilen verilerin geçmiş ile günümüz arasındaki farklarının belirlenerek gelecek nesillere aktarılmak üzere kayıt altına alınmasına ek olarak somut kültürel miras olarak çeşitli uygulamaların fotoğraflanması çalışmanın içeriğini oluşturan diğer unsurlardır. Çalışmanın konusu olan geçiş dönemleri "doğum, evlenme, askerlik, hac ve ölüm" olarak belirlenmiştir. Geçiş dönemlerinde teşekkül eden uygulamalar, A.Van Gennep'in eşik öncesi (preliminal), eşik (liminal) ve eşik sonrası (postliminal) dönemler olan üç aşamalı modeline bağlı kalınarak ayrılmış ve incelenmiştir. Çalışmanın kapsamına, Ankara'nın Kahramankazan ilçesine bağlı tüm mahalle ve köyler dâhil edilmiştir. Bu kapsama alınan yerleşim yerlerinde çeşitli derleme faaliyetleri yürütülmüş ve bu esnada halk biliminin "gözlem" ve "görüşme" yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada konuyla ilgili olarak, kaynak kişilerden alınan bilgiler sesli olarak kaydedilmiş ve yazılı kaynaklardan yararlanılmıştır. Söz konusu uygulamalarda katılımsız gözlem ve katılımlı gözlem yoluna başvurulmuştur. Uygulamalara dair saha içerisinden görseller alınarak çalışma içerisine dâhil edilmiştir. Çalışmada geçiş dönemleriyle ilgili tespit edilen inanış ve uygulamalar, geçmiş ve güncel olarak tüm zamanlar dâhilin de ortaya konulmuştur. Tarihi dönemdeki veriler ile günümüz arasındaki veriler karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. Bu durum tespiti yapılan uygulamaların tarihsel düzlemde ne gibi değişikler geçirdiğini ortaya çıkarmıştır. Çalışmanın bağlamını oluşturan Türk halklarının inanışları birtakım uygulamalara kaynaklık ettiğinden Türk mitolojisini konu edinen çalışmalardan faydalanılmıştır. Bu sayede ilçede tespit edilen uygulamaların mitolojik yönüyle değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışma içerisinde yer alan başlıklarda, konuyla ilgili yapılan bilimsel çalışmalardan faydalanılarak ön bilgiler verilmiştir. Verilen bu bilgiler ile inanış ve uygulamalar hakkında genel olarak bilgi sahibi olunması amaçlanmaktadır. Bu bilgilerin ardından çalışmanın konusu olan Türk halk inanışları bağlamında Kahramankazan da ki geçiş dönemleri adet ve uygulamaları işlenmiştir. Çalışma sonucunda ilçede geçiş dönemlerine bağlı inanış ve uygulamaların zamanla azalarak kaybolduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma ile zamanla yitirilen değerlerin kaybolmasını önlemek ve konuyla ilgili verilerin kayıt altına alınarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak amaç edinilmiştir.