Türk halk oyunlarına katılım gösteren bireylerin serbest zaman doyumunun incelenmesi: Diyarbakır ili merkez halk eğitim kurumları örneği

IŞIK, Fatih. Türk Halkoyunlarına Katılım Gösteren Bireylerin Serbest Zaman Doyumunun İncelenmesi: Diyarbakır İli Merkez Halk Eğitim Kurumları Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Ardahan, 2025. Günümüz yaşam koşulları, bireylerin serbest zamanlarını daha bilinçli ve verimli değerlendirmesini gerekli kılmakta; Bu bağlamda, serbest zaman etkinliklerinden elde edilen doyum düzeyi, bireyin yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir. Halkoyunları, yalnızca bir kültürel ifade biçimi olmanın ötesinde, bireylerin fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerine katkı sağlayan çok boyutlu bir serbest zaman etkinliği olarak öne çıkmaktadır. Diyarbakır gibi kültürel zenginliği ile ön plana çıkan bir ilde halkoyunlarına yönelik yapılan çalışmaların sınırlı olması yeni araştırmaların önemine işaret etmektedir. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, Diyarbakır ili merkez ilçeleri halk eğitim kurumlarında Türk Halk Oyunları kursuna katılan bireylerin serbest zaman doyum düzeylerini incelemektir. Araştırma, nicel yöntemlere dayalı betimsel tarama modeli çerçevesinde tasarlanmıştır. Veriler, Diyarbakır ili merkez ilçeleri halk eğitim kurumlarına katılmış bireylerden anket yoluyla toplanmıştır. Elde edilen verilere yönelik SPSS programında çeşitli analizler uygulanmıştır. Bu kapsamda öncelikle hipotezlere bağlı olarak ikili grup ortalamalarının karşılaştırılması adına bağımsız gruplar t testi (IndependentSamples t test), ikiden fazla grup ortalamalarının karşılaştırılmasında (OneWayANOVA) tek yönlü ANOVA testi uygulanmıştır. Çoklu grup ortalamalarının karşılaştırılmasında farkı meydana getiren grubun hangisi olduğunu belirlemek amacıyla Post hoc testlerinden Tukey uygulanmıştır. İstatistiksel analiz sonuçları için p<0,05 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Yapılan analiz sonuçlarına göre, cinsiyet değişkeninde estetik, yaş değişkeninde psikolojik ve estetik, gelir değişkeninde psikolojik, günlük boş zaman süresi değişkeninde psikolojik boyutu puan ortalamasının karşılaştırılmasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca Halk Oyunları ile ilgilenme süresi değişkenine göre serbest zaman doyumunun tüm alt boyutlarında anlamlı bir farklılığa rastlanılmıştır. Ancak eğitim ve medeni durum değişkenlerine göre serbest zaman doyumunun tüm alt boyutlarında yapılan karşılaştırmalı analizde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç olarak araştırma, Diyarbakır'daki halk oyunları faaliyetlerine katılan bireylerin serbest zaman doyumlarının genel olarak yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, halk oyunlarının serbest zamanın değerlendirilmesinde önemli bir kültürel ve sosyal alanı temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Serbest Zaman, Serbest Zaman Doyumu, Halkoyunları, Rekreasyon, Diyarbakır.