Türk hukukunda garanti markası ve helâl sertifikası

Marka, bir mal veya hizmeti diğer mal veya hizmetlerden ayırt eden işaretlerdir. Bu nedenle üzerine konulduğu ürüne karakter kazandırır. Sınai Mülkiyet Kanunu'nda mal veya hizmetlere ait ortak özellikleri ve üretim usullerini gösteren işaretler garanti markası olarak düzenlenmiştir. Mal veya hizmetlerin ortak özelliklerini ve üretim usullerini gösteren garanti markası, marka sahibi dışında herkes tarafından kullanılabilir. Ayırt ediciliğin merkeze alındığı marka hukukunda garanti markası, diğer marka türlerinden bu yönüyle ayrılmaktadır. Bu çalışmada garanti markasının marka hukukundaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Garanti markasının marka hukukundaki yeri tespit edilirken benzer kavramlarla ilişkisi ve ayrıldığı yönler ortaya konulmuştur. Markaların tesciline ve korunmasına ilişkin hükümler, kullanım amacı ve diğer markalardan farkları göz önüne alınarak garanti markası açısından ayrıca ele alınmıştır. Söz konusu değerlendirmeler yapılırken markaların tescil süreci ile mutlak ve nispi ret nedenleri açısından incelenmesinde esas alınan değerler dikkate alınmıştır. Çalışmamızın son bölümünde ise garanti markası özelinde helal sertifikası kavramı ele alınmıştır. Bir mal veya hizmetin İslamî kurallara uygun olduğunu gösteren helal sertifikası, uygulamada birçok mal veya hizmet üzerinde kullanılmaktadır. Ancak bu kullanım üçüncü kişilerin kendi belirlediği kurallara göre ya da üreticinin münferit beyanı ile gerçekleşmektedir. Uygulamada "helal" işaretinin farklı unsurlarla mal markası veya hizmet markası olarak tescil edildiği görülmüştür. Fakat helâl işaretinin kullanımı çok yaygın olsa da hukukumuzda yasal zemini henüz oluşmamıştır. Bu nedenle çalışmamızda helâl işaretinin, yasal zeminini oluşturmak amacıyla garanti markası kapsamında incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken tescil engeli olarak düzenlenen dini değer ve sembollerin ne şekilde uygulama alanı bulacağı tespit edilmiştir. Ayrıca yapısı itibariyle soyut bir değer olan helâlin hangi şartlar altında garanti markası olarak tescil edilebileceğine ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.