Türk imalat sektöründe finansal başarısızlığın belirleyicileri: 2005 -2020 yılları arası Borsa İstanbul üzerine bir araştırma

Bu çalışma, halka açık işletmelere finansal başarısızlık riskini belirleme ile önleme adına nicel veriler sunabilmek ve işletmelerin finansal başarısızlık riskini bertaraf edebileceği yolları gösterebilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Finansal başarısızlık; işletmelerin yükümlülüklerini yerine getirememeleri, iflas, faaliyetlerini gerçekleştirememeleri, üretimin durması, ilgilenilen dönemi zararlar kapatma, varlık kaybı yaşanması gibi tanım ile kriterlere sahiptir. Çalışmada finansal başarısızlık kriteri, 'Aktif Tutarının %10'unu Kaybetmek' şeklinde belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, BİST İmalat Sektöründe Haziran 2021 itibariyle faaliyet gösteren 175 işletmenin, 2005-2020 yılları arası finansal tablolarından elde edilerek hesaplanmıştır. Çalışmada 55 finansal oran faktör analizine dahil edilmiş ve gerçekleştirilen analiz sonucunda, toplam veri setinin %92,36'sını açıklama gücüne sahip 11 finansal oran elde edilmiştir. Çalışmada, 11 finansal oranla gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda, 11 finansal oranı temsil edecek 4 finansal oran elde edilmiştir. Panel veri analizi gerçekleştirilmeden, dengeli panel veri seti oluşturabilmek amacı ile verilerinde süreklilik olmayan 63 işletme verisi örneklemden çıkarılarak 112 işletmenin verisi ile analiz gerçekleştirilmiştir. Panel veri analizi, bağımlı değişken olarak Aktif Değişim Oranı ve bağımsız değişkenler olarak Cari Oran, Finansal Kaldıraç Oranı, Aktif Devir Hızı ve FAVÖK Marjı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Cari Oran ile Aktif Değişim Oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Finansal Kaldıraç Oranı, Aktif Devir Hızı ve FAVÖK Marjı ile Aktif Değişim Oranı arasında pozitif ve doğrusal ilişki tespit edilmiştir. Finansal Kaldıraç Oranı, Aktif Devir Hızı ve FAVÖK Marjı'nda meydana gelen %1'lik artışın, Aktif Değişim Oranı'nı sırasıyla %0.32, %0.10 ve %0.16 arttırdığı bulgusu elde edilmiştir. Daha sonraki çalışmalarda, farklı dönemlerin ele alınarak, çalışmada yer alan nicel verilerin bu dönemlere uygulanması değerli araştırmacılara öneri olarak sunulmaktadır.