Türk İş Hukukunda alt işveren uygulamasında muvazaa

Bu çalışma, ?Türk İş Hukukunda Alt İşveren Uygulamasında Muvazaa?konusunda hazırlanmış bir yüksek lisans tezidir. 10 Haziran 2003 yılındayürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunun 2. maddesinin 6 ve 7. fıkralarında asılişveren alt işveren ilişkisi yeni bir anlayışla düzenlenmiştir. Hangi hallerinmuvazaa oluşturabileceğinin ilk defa bir yasa metninde yer almış olmasıbugüne kadar öğretideki görüşler ve yargı içtihatları ile yönlendirilen konuyayeni bir boyut getirmektedir.Genelde ucuz işgücü aracı olarak kullanılma eğilimi gösteren alt işverenlikmüessesesinin kötüye kullanımının ileri boyutlara varması, örgütlenmeninönünde ciddi engeller oluşturması, bireysel hakların kullanımında bile ciddisıkıntılar yaşanması konunun gerek iş müfettişlerinin denetimlerinde gereköğretide gerekse yargı önünde tartışılmasına neden olmuştur. 1475 sayılıKanunun alt işverenlikle ilgili düzenlemelerinin yasaya karşı dolanma imkanıvermesi nedeniyle, alt işverenlik konusu sıklıkla yargı önüne getirilmiş veYüksek Mahkeme genel hukuk kurallarından yararlanarak vermiş olduğukararlarla, muvazaalı ilişkilerin önüne geçmeyi kısmen başarmıştır. Halengeçerli olan içtihatlar, bugünkü yasal düzenlemenin de alt yapısınıoluşturmuştur.Asıl işveren alt işveren ilişkisine ilişkin olarak 4857 sayılı Yasa ile getirilendüzenleme 1475 sayılı Yasaya göre daha ileri ve korucuyu bir yaklaşımladüzenlenmiştir. Ancak öğretideki tartışmalara, iş müfettişlerinin denetimlerdekarşılaştıkları olaylara ve yargıya intikal ettirilen konulara bakıldığındagetirilen düzenlemenin bazı eksiklikler içerdiği, tartışmalara neden olabilecekbir şekilde düzenlendiği görülmektedir.Çalışmamız dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bir borçlarhukuku müessesesi olan muvazaa konusu tartışılmıştır. Muvazaanın yasaldayanağı, çeşitleri, hüküm ve sonuçları, ileri sürülmesi ve ispatı, benzerişlemlerden farkı ve öğretinin konuya bakış açısı değerlendirilmiştir.İkinci bölümde, asıl işveren alt işveren ilişkisi ele alınmış, alt işverenliğinmevzuatımızdaki gelişimi, kavramsal yapısı, tanımı, unsurları, asıl işvereninve kamu makamlarının sorumluluğu tartışılmıştır.Üçüncü bölümde, alt işverenlik ilişkisinde muvazaa oluşturan halleredeğinilmiş, öncelikle mevzuatımızda açıkça düzenlenen muvazaalı durumlar,sonrasında genel hukuk kurallarına göre olası muvazaa halleri, akabindeyargının konuya bakış açısı ve nihai olarak İş Müfettişlerinin denetimlerisırasında karşılaştıkları olaylardan örnekler ele alınarak değerlendirilmiştir.Dördüncü ve son bölümde ise muvazaalı bir ilişkinin tespit edilmesihalinde bu ilişkinin olası sonuçları tartışılmıştır.