Türk kamu yönetiminde neoliberal dönüşümün yansımaları: Şeker Kurumu örneği

Bu çalışma; geçmişten bugüne geleneksel kamu yönetimi anlayışının, ekonomik ve siyasi krizler sonucu gelişen neoliberal politikalar ile tüm dünyada küreselleşme kapsamında oluşan dönüşümünü vurgulayarak, bu dönüşümlerle beraber kamu yönetiminin yeniden yapılanması ve yönetim anlayışının değişimini konu almaktadır. Hem tarımda hem de devlette neoliberal politikaların analizine olanak sağlayan bir bağımsız idari otorite (BİO) olan Şeker Kurumu'nun kendi içinde yaşadığı idari dönüşümüne odaklanmaktadır. Tüm dünyada etkisi hissedilen neoliberal politikalar ve küreselleşme kavramlarının bir yansıması olarak başta ABD ve Kıta Avrupası ülkeleri olmak üzere, bu etki Türkiye'de de görülmektedir. Özellikle 1980'lerden itibaren Türkiye'de artan neoliberal politikaları ve yeni sağ görüş ile birlikte idari anlamda bir ihtiyaç olmaya başlayan düzenleme ve denetleme görevlerinin devlet eliyle yapılmasının eleştirilmesi ile yeni bir yapı ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda, daha özerk ve siyasi müdahalelerden uzak bir yapıda, donanımlı ve işin uzmanları tarafından işin yerine getirilmesi uygun bulunmuştur. 20. yüzyılın sonlarına gelindiğinde küresel ölçekte yaygınlık kazanan neoliberal politikalar ve bu politikaların ortaya çıkardığı yeni kamu yönetimi yaklaşımının kurumsal yapılanma olarak karşımıza bağımsız idari otoriteleri çıkardığı görülmektedir. Bu itibarla, öncelikle tarihsel süreçte devlet ve kamu yönetimi anlayışlarını anlamak, sonrasında yeni dünya düzeninde ortaya çıkan siyasi ve ekonomik düşüncelerin ışığında bağımsız idari otoritelerin Türkiye'deki yeri, işleyişi ve öneminin kavranması gereklidir. Bu kapsamda çalışmada, Türk kamu yönetiminin neoliberal politikaların etkisinde geçirdiği dönüşüm incelenmiş ve bir bağımsız idari otorite olan Şeker Kurumu'nun, Tarım ve Orman Bakanlığı Şeker Dairesi Başkanlığı'na geçiş süreci ayrıntılı olarak ele alınmıştır.