Türk kültüründe demir ve demircilik (VI-XII. yüzyıllar)

Demircilik, Türk tarih ve kültüründe sade bir ekonomik uğraş olmanın çok ötesindedir. Demiri ilk kez işleyip ona şekil vererek Demir Çağı'nı başlatan millet olan Türkler için demircilik adeta bir töredir. Türkler demirden aldıkları kuvvet ile cihan hâkimiyeti ülkülerini gerçekleştirdikleri için ona olağanüstü değer atfetmişlerdir. Dolayısıyla demir eski Türk dinine sirayet etmiş, dini törenlerin vazgeçilmez bir unsuru olmuştur. Ayrıca çeşitli Türk geleneklerinde de demir ile ilgili uygulamalar görülmüştür. Türkler demir üzerine ant içmiş, yeminlerinde üst bir kuvvet olarak onu şahit tutmuşlardır. Ergenekon Destanı başta olmak üzere birçok destanda da Türklerin demirciliği ile ilgili bilgiler karşımıza çıkmaktadır. Türklerin demir işçiliğiyle ortaya koyduğu sanat eserleri hâlen sanat tarihçilerini büyülemektedir. Bütün bu özellikleri sebebiyle demir, Türk isimlerinde, unvanlarında, atasözleri ve deyimlerinde en çok kullanılan unsurlardan biri olarak dikkat çekmektedir. Bütün bu manevi değerinin yanı sıra demir Türk ekonomisi için çok önemli bir gelir kaynağı olmuştur. Dünyanın en önemli demir tüccarlarından olan Türkler, Çin'den Roma'ya kadar uzanan geniş topraklarda demir ticareti yapmış, vergilerini demir ile ödemiş, demir ile tahsil etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Türk Kültürü, Demir, Demircilik, Demir Çağı, Şamanizm.