Türk Medeni Kanunu kapsamında ortak velayetin uygulanabilirliği

TMK'da evlilik birliği devam ettiği sürece ana baba tarafından ortak bir şekilde kullanılan velayetin, ayrılık, boşanma ya da evlilik dışı birlikte yaşama durumlarında ana babadan birine bırakılacağı düzenlenmiştir. Velayete ilişkin düzenlemelerin temelinde yer alan çocuğun üstün yararı ilkesi ışığında çocuk açısından son derece olumsuz sonuçlar doğurabilecek ayrılık olayının bu sonuçlarını bertaraf edebilecek ya da asgari düzeye indirebilecek bir çözüm önerisi olarak ortak velayet modeli geliştirilmiştir. Doktrinde TMK m. 336/3 ve m. 182/3 çerçevesinde ortak velayetin mümkün olup olmadığı konusunda farklı görüşler mevcuttur. Yargıtay içtihatlarında ortak velayetin kamu düzenine aykırı düştüğü sebebiyle kabul görmediği kararlar, AİHS Ek 7 No.lu Protokolün yürürlüğe girmesiyle ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/15771 E. 2017/1737 K. sayılı kararı ile beraber, giderek yerini ortak velayetin Türk Hukuku açısından da mümkün olduğu yönündeki kararlara bırakmıştır. Ortak velayetin mümkün olduğunun görülmesi ortak velayete dair düzenlemelerin nasıl olması gerektiği sorusunu da beraberinde getirmiştir. Ülkemizin de taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerde yer alan çeşitli hükümler ile teşvik edilen ortak velayet hakkında yargılamada ortak bir kanaat ve tekdüzeliğin oluşması için bir pozitif hukuk düzenlemesinin de olması gerektiği kuşkusuzdur. Türk Medeni Kanunu Kapsamında Ortak Velayetin Uygulanabilirliği isimli üç bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde genel olarak velayet kavramı, velayetin hukuki niteliği, amacı, özellikleri, kapsamı, koşulları, konusu, velayete ilişkin ilkeler, velayetin değiştirilmesi, kaldırılması ve sonuçlarına değinilmiştir. İkinci bölümde tek başına velayetten ortak velayete geçiş sürecinden, ortak velayet kavramından, ortak velayetin tercih edilme ve ortak velayete karşı çıkılma sebeplerinden, bahsedilmiş, ortak velayete hükmedilmemesi gereken haller, ortak velayete hükmedildikten sonra ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümü ve sona erme halleri incelenmiştir. Son olarak çalışmamızın üçüncü bölümünde ise, ortak velayetin uluslararası düzenlemelerde nasıl yer aldığı ve bu çerçevede Türk Hukuku bakımından boşanmada ortak velayetin uygulanabilirliği ve tartışmaya neden olan hükümler yargı kararları kapsamında incelenmiştir.