Türk runik harfli Uygur yazıtlarında askerî rütbe, unvan ve birlik adları

Bu çalışmada Türk Runik harfli Uygur yazıtlarından olan Tes (Mo 11), Tariat/Terh (Mo 12), Şine Usu (Mo 14), I. Karabalgasun (Mo 16), Hoyto-Tamır/Tayhar-Çuluu (Mo 25-45), Sevrey (Mo 18), Xi'an (Karı Çor), Suci (Mo 15), II. Karabalgasun (Mo 17), Arhanan (Mo 22) ve Gurvaljin-uul/Gürbelcin (Mo 64) yazıtlarındaki askerî rütbe, unvan ve birlik adlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu yazıtlardaki askerî rütbe, unvan ve birlik adlarının tespitinde Erhan Aydın'ın Uygur Yazıtları adlı çalışmasındaki metinler esas alınarak yazıtlarda geçen örnek cümleler bu çalışmadan aktarılmıştır. Bu doğrultuda öncelikle yukarıda bahsettiğimiz yazıtlarda geçen rütbe, unvan ve birlik adları tespit edilmiş, daha sonra bunlar Askerî Rütbeler, Askerî Unvanlar ve Askerî Birlik Adları başlıkları altında sınıflandırılmış ve sözcükler alfabetik olarak sıralanmıştır. Tespit edip sınıflandırdığımız bu rütbe, unvan ve birlik adları köken, ses, yapı ve anlam bakımından incelenmiştir. Çalışmada ele alınan askerî unvan/rütbe/birlik adları titizlikle işlenerek yerli ve yabancı birçok araştırmacının bunlar hakkındaki etimolojik, morfolojik ve semantik görüşlerine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Uygur Yazıtları, Askerî Rütbeler, Askerî Unvanlar, Askerî Birlik Adları.