Türk siyasi hayatında Mustafa Necati Bey

Bu tez çalışmasında, Mustafa Necati Bey'in siyasi hayatının yanı sıra görev yapmış olduğu çeşitli vekâletler de ele alınmıştır. Mustafa Necati Bey, Osmanlı Devleti'nin Mondros Mütarekesinin imzalanmasından sonra ülkenin İtilaf Devletlerince işgal edildiği bir dönemde özellikle İzmir'in işgali sırasında her vatansever aydın gibi işgal kuvvetleri ile mücadele etmiş, yazmış olduğu yazılarla halkı işgale karşı bilinçlendirmeye çalışmıştır. İzmir'de Yahudi Maşatlık denen yerde bir miting yaparak ülkenin kurtuluşu için halkı birlik ve beraberliğe çağırmıştır. Mustafa Necati Bey, düşman kuvvetlerinin yıkımlarının başlaması üzere İzmir'den İstanbul'a oradan da Balıkesir'e geçmiştir. Balıkesir'de olduğu dönemde Balıkesir Kuva-yı Millîyesine katılarak ülke savunmasını buradan devam ettirmiştir. Sonraki süreçte Milli Mücadele döneminde çeşitli bölgelerde İstiklal Mahkemelerine başkanlık etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra Türkiye ve Yunanistan arasında nüfus mübadelesi sorunu ortaya çıkmıştır. Bu sorunun çözümü için Mustafa Necati Bey başkanlığında Mübadele, İmar ve İskân Vekâleti kurulmuştur. Halkın, adalet sistemine duyduğu güvenin azalması ve hâkimlerin görevlerini kötüye kullanmaları sonucunda Adliye Vekâletinde düzenlemeler yapılmıştır. Bu vekâletin yönetimine Mustafa Necati Bey atanmıştır. Mustafa Necati Bey, hayatının son yıllarında Maarif Vekâletinde de görev yapmıştır. Var olan eğitim sistemiyle çağın ihtiyaçlarına cevap verilemeyeceğini anlayan Mustafa Necati Bey, daha modern bir eğitim sistemi oluşturmaya çalışmıştır. Döneme ilişkin konuların araştırılıp incelenmesinde; Meclis Zabıt Cerideleri, Resmi Gazete Arşivi, Cumhuriyet Arşiv; dönemin yerel ve ulusal basını, hatıratlar, kitaplar ile konuyla ilgili dergiler ve makalelerden yararlanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mustafa Necati Bey, Mütareke Dönemi, Maarif Vekâleti, Nüfus Mübadele