Türk solunun eleştirisi: Birikim dergisi (1975-1980) örneği

Türkiye'de sol düşünce ve siyasi hareketlerin 1960-1980 yıllarında önemli bir yükseliş gösterdiğini söylemek mümkündür. Bu tarihlerde Türk solu hem düşünsel performansıyla entelektüel camiada bir karşılık bulmuş hem de toplum içinde önemli sayıda insanı mobilize ederek siyasal bir hareket olarak dikkat çekmeye başlamıştır. Ancak 1980'den bulunduğumuz 2017 yılına kadarki dönemde siyasi bir hareket olarak toplum içerisinde bir zamanlar sahip olduğu karşılığı kaybetmiştir. Türkiye'nin 1980 sonrası siyasetine ve toplum düşüncesine damgasını vuran genel olarak liberal fikirler ve temalar olmuştur. Akademide ve çeşitli entelektüel mecralarda sol düşüncenin belirli bir ağırlığından söz etmek hala mümkünse de liberal düşüncenin fikir ve temalarının hegemonyası karşısında sol entelektüel üretimin 1960-1980 yıllarda sahip olduğu ağırlığı kaybettiğini söylemek mümkündür. Bu çalışma solun bahsi geçen etkililik kaybının nedenlerini mesele edinecek ve sorunu, sosyalist bir düşünce dergisi olan Birikim'in 1975-1980 yılları arasındaki nüshalarında sola yönelik olarak getirmiş olduğu eleştiriler üzerinden ele alacaktır. Solun etkililik kaybı genellikle dışsal gelişmelerde aranmaktadır ve bu etkililik kaybında solun kendisinin ne tür "katkıları" olduğu sorusu göz ardı edilmektedir. Bu nedenle solun gerilemesinde solun katkılarını tespit etmek için 1980 öncesi özeleştirilere bakmakta fayda vardır. Bu çalışmada, Birikim dergisinde sosyalist hareketin bir içsel eleştirisinin söz konusu olup olmadığı, dışsal gelişmelerden bağımsız olarak sosyalist hareketin ne tür problemlere sahip olduğu noktasındaki tespitleri ortaya konulacaktır. Anlaşılabileceği gibi bu çalışmada sosyalist hareketin gerilemesinin nedenlerini, 1980 sonrasında yaptıklarına bakarak değil, en iyi olduğu zamanlardaki, yani 1980 öncesi zaaflarına bakarak tespit etmek amaçlanmıştır. Böylece meselenin bir siyasi hareketin kendi dışındaki gelişmelere ayak uydurup uyduramamasıyla ilgili veya sınırlı olup olmadığı tartışmaya açılabilecektir.