Türk sosyal güvenlik sisteminde destek primi uygulaması

Sosyal güvenlik sistemimizde yer alan temel yasaların, genç emekliliğe izin vermesi, yine Ülkemizin makro ekonomik büyüklüklerinin emeklilere günün koşullarına uygun bir emeklilik aylığı imkanı sunmaması ve işverenlerin de emekli şahıslan çalıştırmanın getirdiği mali avantajları kullanma eğilimleri bir araya gelince, işgücü piyasamızda emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlayan önemli bir kitle ortaya çıkmıştır. Emekli olduktan sonra çalışmaya başlayanlar için getirilen en önemli düzenleme ise SGDP uygulamasıdır. Sosyal Güvenlik Sistemimiz incelendiğinde, bu uygulamanın, ücretle çalışanların sosyal güvenliğini sağlayan SSK'da ve bağımsız çalışanların sosyal güvenliğini sağlayan Bağ-Kur'da var olduğunu görmekteyiz. Buna karşın kamu kesiminde çalışanların sosyal güvenliğini sağlayan Emekli Sandığında ise yer almadığını anlamaktayız. SSK'ndaki uygulama 1986 yılında başlarken, Bağ-Kur'daki uygulama ise 1999 yılında devreye girmiştir. SSK uygulamasında, emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlayanlara seçimlik bir hak tanınmıştır. Kişi dilerse yaşlılık aylığı almaya devam etmekte ve bu arada ücretinden %30 oranında SGDP kesilmekte, ikinci durumda ise, tekrar çalışmaya başlayan kişi yaşlılık aylığını durdurarak tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışabilmekte. Bu son durumda ilgili kişinin yaşlılık aylığı, kendisinden kesilen primler dikkate alınarak tekrar hesaplanır. Kurum1999 yılında 4447 sayılı kanunla, bu uygulamayı yaşlılık aylığı almakta iken serbest avukat veya noter olarak çalışmalarını sürdürenleri de kapsayacak şekilde genişletmiştir. Bu tür konumda olanlardan, sosyal yardım zammı dahil aylıklarından % 15 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilmeye başlanmıştır.Ill ÖZET Sosyal güvenlik sistemimizde yer alan temel yasaların, genç emekliliğe izin vermesi, yine Ülkemizin makro ekonomik büyüklüklerinin emeklilere günün koşullarına uygun bir emeklilik aylığı imkanı sunmaması ve işverenlerin de emekli şahıslan çalıştırmanın getirdiği mali avantajları kullanma eğilimleri bir araya gelince, işgücü piyasamızda emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlayan önemli bir kitle ortaya çıkmıştır. Emekli olduktan sonra çalışmaya başlayanlar için getirilen en önemli düzenleme ise SGDP uygulamasıdır. Sosyal Güvenlik Sistemimiz incelendiğinde, bu uygulamanın, ücretle çalışanların sosyal güvenliğini sağlayan SSK'da ve bağımsız çalışanların sosyal güvenliğini sağlayan Bağ-Kur'da var olduğunu görmekteyiz. Buna karşın kamu kesiminde çalışanların sosyal güvenliğini sağlayan Emekli Sandığında ise yer almadığını anlamaktayız. SSK'ndaki uygulama 1986 yılında başlarken, Bağ-Kur'daki uygulama ise 1999 yılında devreye girmiştir. SSK uygulamasında, emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlayanlara seçimlik bir hak tanınmıştır. Kişi dilerse yaşlılık aylığı almaya devam etmekte ve bu arada ücretinden %30 oranında SGDP kesilmekte, ikinci durumda ise, tekrar çalışmaya başlayan kişi yaşlılık aylığını durdurarak tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışabilmekte. Bu son durumda ilgili kişinin yaşlılık aylığı, kendisinden kesilen primler dikkate alınarak tekrar hesaplanır. Kurum1999 yılında 4447 sayılı kanunla, bu uygulamayı yaşlılık aylığı almakta iken serbest avukat veya noter olarak çalışmalarını sürdürenleri de kapsayacak şekilde genişletmiştir. Bu tür konumda olanlardan, sosyal yardım zammı dahil aylıklarından % 15 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilmeye başlanmıştır.113 yaşından sonra çalışması durumunda, sosyal güvenlik katkı primlerinin kaldırıldığı (ispanya örneği 2002 yılında yapılan reformla) görülmektedir.