Türk toplumunda kadının sosyal ve kültürel yerinin medyada konumlandırılması: Kızıl Goncalar dizisi üzerinden bir çalışma

Bu çalışmada, Türk toplumunda kadının sosyal ve kültürel konumunun medyada nasıl temsil edildiği Kızıl Goncalar dizisi üzerinden incelenmiştir. Araştırmada, televizyon dizilerinin toplumsal cinsiyet rolleri, kadın kimliği ve kültürel değerlerin yeniden üretimindeki etkisi ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, dizide yer alan kadın temsillerinin hangi söylemsel ve ideolojik kodlarla sunulduğunu ortaya koymak ve bu temsillerin izleyici tarafından nasıl anlamlandırıldığını analiz etmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; Kızıl Goncalar dizisinin iki sezonu Van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sürecinde kadın karakterlerin toplumsal baskı, aile yapısı, eğitim, çalışma hayatı ve dini-kültürel normlar içerisindeki konumları değerlendirilmiştir. Araştırmanın alımlama analizi bölümünde ise dizinin birinci sezonu temel alınarak farklı sosyo-kültürel çevrelerden seçilen 8 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler Stuart Hall'un kodlama-kodaçımlama modeli çerçevesinde alımlama analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve katılımcıların dizideki kadın temsillerine yönelik egemen, müzakereci ve karşıt okuma biçimleri geliştirdiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda televizyon dizilerinin kadınların toplumsal konumuna ilişkin algıları yeniden üreten güçlü kültürel araçlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dizide kadın temsillerinin bireysel hikâyeler, toplumsal ideolojiler, kültürel çatışmalar ve güç ilişkileri üzerinden inşa edildiği görülmüştür. Çalışma, medyada kadın temsilinin toplumsal yapı ve kültürel değerlerle kurduğu ilişkiyi ortaya koyarak alan yazına katkı sunmayı amaçlamaktadır.