Türk vergi sisteminde bağış ve yardımlar

Türk Vergi Sisteminde Bağış ve Yardımlarİsmail IŞIKDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimleri EnstitüsüMaliye Anabilim DalıMali Hukuk ProgramıBağış ve yardımlar tanım itibariyle bir maddi karşılık beklenmeksizintamamen içtimai amaçlarla yapılan harcamalardır. Ancak, devlet belli alanlara yönelikbağışların teşvik edilmesini sağlamak amacı ile önemli düzenlemeler yapmış, bellikoşullar çerçevesinde yapılan bağış ve yardımların mükelleflerin Gelir ve KurumlarVergisi Beyannamelerinde, vergi matrahının tespitinde indirim ya da gider unsuru olarakdikkate alınmasını temin etmiştir.Bağış ve yardımlar, insancıl duygulara dayanan sosyal nitelikli harcamalardır.Çalışmamızda bağış ve yardımların Gelir, Kurumlar ve Katma Değer Vergisive Özel Kanunlar içerisindeki yeri, temel özellikleri ve mükelleflerce dikkate alınmasıgereken hususlar irdelenmeye çalışılmıştır.Beyan esasına dayalı olan vergi sistemimizde, çeşitli kişi ve kuruluşların bağışve yardım yapmasını kolaylaştıran nedenlerden önemli biri de yapılan bağış ve yardımınbelli koşullarda gelir ve kurumlar vergileri matrahından düşülebilmesidir.Aslında bağış ve yardım dolayısıyla gerçekleşen gider, gelirin elde edilmesiyleilgili olmayıp, bunu gelirin harcanması çerçevesinde vergilenen gelirden yapılmış giderolarak değerlendirmek gerekir. Ancak yardım yapılan dernek, vakıf ve kuruluşlarınözellikle sosyal bakımdan ülkeye katkıları gözönünde bulundurulduğunda, matrahtanindirim yoluyla devletin de bu yardım dolaylı olarak katılması düşünülmüştür. Gerçektenkanunda öngörülen miktara kadar yapılacak bağışlar vergiye tabi gelirden indirilmektebunun üstünde kalan kısım ise vergilenmiş gelirden ödenmiş olmaktadır.Çalışmamızın ilk bölümünde bağış ve yardımlara ilişkin genel açıklamalara;ikinci bölüm birinci kısımda GVK'da yer alan, ikinci bölüm ikinci kısımda ise KVK'dayer alan, ikinci bölüm üçüncü kısımda ise özel kanunlarda yer alan düzenlemelere, ikincibölüm dördüncü kısımda da KDV açısından bağış ve yardımlara değinilecek; bağış veyardım uygulamaları genel hatları itibariyle ele alınacaktır.Son bölümde ise bağış ve yardım uygulamasının genel sonuçlarının yanı sıra,mükellef ve idare bakımından olumlu ya da olumsuz sonuçları değerlendirilecektir. Öteyandan, bu kurumun daha etkin hale getirilmesi için yapılan öneriler, bu bölümdeayrıntılı olarak ele alınacaktır.Anahtar Kelimeler: 1) Bağış ve Yardımlar 2) Hadde Bağlı Bağış veYardımlar 3) Hadde Bağlı Olmayan Bağış ve Yardımlar