Türk-Yunan ilişkileri bağlamında Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikası

Bu çalışmanın konusunu "Türk-Yunan İlişkileri Bağlamında Türkiye'nin Doğu Akdeniz Politikası" oluşturmaktadır. Doğu Akdeniz ve Ortadoğu bölgesi tarih boyunca imparatorlukların kontrol etmek istediği ve devletlerin mücadele ettiği çok önemli bir coğrafya olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu sadece bu bölgeleri değil, aynı zamanda Balkanları ve Kuzey Afrika kıyılarını da kontrolü altına almıştır. 1571 yılında fethedilen Kıbrıs Adası, Doğu Akdeniz'de ileri bir jandarma karakolu ve batmayan bir uçak gemisi gibidir. Fransız İhtilali'nin etkisiyle 19. yüzyıl başlarında Osmanlı coğrafyasında yayılan ulusçu isyanlar baş göstermiş, yaşanan savaşlar sonucunda yeni devletler ortaya çıkmıştır. 1830 yılında Osmanlı'dan bağımsızlığını kazanan Yunanistan, kuruluşundan itibaren doğal yayılma alanı olan Türk coğrafyası üzerinde topraklarını tam altı defa genişletmiştir. Çalışmanın amacı, Türk-Yunan ilişkilerini ve Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikasını incelemek, analiz etmek ve geleceğe ilişkin projeksiyon tutmaktır. İstiklâl Savaşı sonrasında Lozan Barış Andlaşması'nın imzalanmasıyla Türk-Yunan dengesi sağlanmış, ancak sonraki yıllarda Ege Denizi, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz konularında iki ülke arasında uyuşmazlıklar ortaya çıkmıştır. Doğu Akdeniz'de 2000'li yılların başlarında hidrokarbon kaynaklarının keşfiyle bölge ülkeleri arasında deniz yetki alanlarının paylaşımı konusu gündeme gelmiş, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi bazı bölge ülkeleriyle deniz yetki alanları sınırlandırması andlaşmaları yapmış, Türk kıta sahanlığı üzerinde çakışan deniz sahaları nedeniyle Kıbrıs uyuşmazlığı denize yayılmıştır. Bahse konu uyuşmazlık Türkiye-Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti-Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Türkiye-Yunanistan arasında üçlü bir uyuşmazlığa dönüşmüştür. Çalışmanın teorik ve hukuksal çerçevesi deniz hukuku üzerinden yapılandırılmış, Türk-Yunan ilişkileri 1923'ten 2024'e dek incelenmiştir. Bölge ülkeleri arasında deniz yetki alanlarının sınırlandırılması ile ortaya çıkan enerji kaynaklı kriz sadece Türkiye-Yunanistan arasında yaşanan bir kriz olarak kalmamış, bölgesel ve küresel aktörlerin de devreye girmesiyle uluslararası bir boyut kazanmıştır. Çalışma bu nedenle önemlidir ve güncelliğini korumaktadır.