Türk ve Yunan mitolojilerinde doğa kavramı üzerine karşılaştırmalı bir inceleme

Bu tezin amacı, Yunan ve Türk mitolojilerinde, mit ve doğa kavramlarının nasıl bir ilişki içinde olduğunu belirlemek, buradan hareketle bu kavramların; sıradan birer masal, işlevi olmayan söylenceler bütünü olmaktan ziyade, iki kültürün pratiğinde karşılıklarının olduğunu ortaya koymaktır. İki kültürün pratiğindeki bu karşılıklar, günümüze kadar gelmiş yazılı ve sözlü kaynaklardan yararlanılarak, ayrı ayrı bölümler halinde analiz edilerek değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler ışığında, mit ve doğa kavramlarının iç içe geçmiş olduğu, iki kültürün pratiğinde de doğayı anlama ve anlamlandırma noktasında, mitik bir okumaya gidildiği gözlemlenmiştir. Bu gözlemler, medeniyet ve kültür olarak, insanlık tarihine mal olmuş ve halen çeşitli alanlarda birbiriyle olan ilişkilerini yoğun bir şekilde devam ettiren Yunan ve Türk uluslarının, düşünce ve davranış kodlarına, mit ve doğa perspektifinden ışık tutmaktadır. Bu bağlamda gökyüzü, dağ, toprak ve ateş gibi başat doğal nesnelerin, yaratılıştan türemeye, siyasi meşruiyete ve dahi yaşama sanatı ve tekniğine kadar Yunan ve Türk mitolojilerinde yoğun bir işlerlik kazandığı görülmüştür. Yunan ve Türk kültürleri yüzyıllara uzanan iki farklı kültür olmalarından dolayı, din, felsefe, politika ve sanat gibi pek çok alanda etkiye maruz kalmışlardır. Bundan dolayı yapılan bu tez çalışması, iki kültürü, sadece mitoloji ve doğa bağlamında ele alarak ifade edilen alanların kapsamı dışında bırakılmıştır. Çalışma, Yunan ve Türk kültürlerinde mit ve doğa kavramlarını merkeze aldığı için yüzyıllar öncesine uzanan kaynaklardan beslenmeye özen göstermiştir, oysaki mit, içinde doğduğu toplumda anbean yaşanan canlı bir olgudur. Dolayısıyla Malinowski'nin de işaret ettiği gibi, mit üzerine yapılmış ve yapılacak her çalışma onun soğuk yüzüyle karşı karşıyadır, bu olgu yapılan bu tez çalışmasında bir sınırlılık olarak ortaya çıkmaktadır.