Türkçe bilen iki dilli Rusların sesletim odaklı toplumdilbilimsel özellikleri

Bu çalışma, Alanya'da yaşayan Türkçe-Rusça iki dilli bireylerin Türkçe sesletim süreçlerini toplumdilbilimsel açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Alanya, son yıllarda artan göç hareketleriyle birlikte çok dilliliğin ve dil temasının yoğun biçimde gözlemlendiği bir bölge hâline gelmiştir. Bu bağlamda Rusça konuşan yerleşik nüfusun Türkçeyi öğrenme ve kullanma biçimleri, sesletim özellikleri üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımıyla desenlenmiş olup, durum çalışması yapılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlem notları ve doğal konuşma kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler Lars Johanson'un kod kopyalama kuramı ve toplumdilbilimsel değişkenler çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, iki dilli bireylerin Türkçe sesletimlerinde Rusçanın ses bilgisel yapısına özgü çeşitli aktarım özelliklerinin görüldüğünü ortaya koymuştur. Bununla birlikte katılımcıların Türkçe kullanım sıklıkları, sosyal çevreleri, Türkiye'de bulunma süreleri, kültürel uyum düzeyleri ve hedef dile yönelik motivasyonları sesletim doğruluğunu etkileyebilmektedir. Sosyal etkileşim yoğunluğu ve Türkçeye yönelik olumlu tutumların sesletim gelişimine katkı sağladığı; buna karşın Rusça konuşulan sosyal çevrelerde yoğun etkileşim içinde bulunmanın Türkçe sesletim gelişimini yavaşlatabildiği belirlenmiştir. Ayrıca katılımcı söylemlerinde kod kopyalama ve kod değiştirme örneklerine rastlanmış; bu durum iki dilliliğin dinamik bir süreç olduğunu göstermiştir. Araştırma, Türkçe–Rusça iki dilliliğinin sesletim boyutunu toplumdilbilimsel bağlamda ele alarak iki dillilik alan yazınına katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, göçmen topluluklara yönelik dil politikaları ve çok dilli bireylerin desteklenmesi açısından uygulayıcılara önemli öneriler sunmaktadır. Anahtar Sözcükler: iki dillilik, kod değiştirme, sesletim, toplumdilbilim, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi.