Türkçe öğretmeni adaylarının okuryazarlık becerilerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının okuryazarlık becerilerinin (akademik, bilgi, dijital, eleştirel, görsel, kültür, medya) belirlenmesi ve bu becerilerin cinsiyet ve öğrenim gördükleri sınıf değişkenine göre incelenmesidir. Alan yazını incelendiğinde bir veya birkaç okuryazarlık becerisinin birlikte ele alındığı çalışmalar tespit edilmiştir ancak Türkçe öğretmeni adaylarının okuryazarlık becerilerinin bütüncül bir şekilde ele alındığı çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma ile alandaki bu eksikliğe katkı sunulması beklenmektedir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Muş Alparslan Üniversitesi Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalında öğrenimlerine devam eden ve gönüllülük esasına dayalı olarak katılım gösteren 155 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Veriler 2023-2024 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde "Google Formlar" aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak Demir ve Deniz (2020) tarafından geliştirilen "Akademik Okuryazarlık Ölçeği" ; Adıgüzel (2011) tarafından geliştirilen "Bilgi Okuryazarlık Ölçeği" ; Ng (2012) tarafından geliştirilen ve uyarlaması Hamutoğlu, Güngören, Uyanık, Erdoğan (2017) tarafından yapılan "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" ; Dal ve Aktay (2015) tarafından geliştirilen "İnternet İçin Eleştirel Okuryazarlık Ölçeği" ; Kiper, Arslan, Kıyıcı ve Akgün (2012) tarafından geliştirilen "Görsel Okuryazarlık Yeterlilikleri Ölçeği" ; Kılıçoğlu Kıvrak (2023) tarafından geliştirilen "Kültürel Okuryazarlık Ölçeği" ve Karaman ve Karataş (2009) tarafından geliştirilen "Medya Okuryazarlık Belirleme Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada veriler, SPSS 26.00 programı ile analiz edilmiştir. Ayrıca bütün ölçümler normal dağılım gösterdiğinden parametric testlerden t-Testi ve One Way Anova yapılmıştır. Çalışmada Türkçe öğretmeni adaylarının akademik okuryazarlık, bilgi okuryazarlığı, dijital okuryazarlık, eleştirel okuryazarlık, görsel okuryazarlık, kültür okuryazarlığı ve medya okuryazarlığı becerilerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet ve öğrenim görülen sınıf değişkenlerine göre de detaylı sonuçlar elde edilmiştir.