Türkçe öğretmenlerinin günlük konuşma dilinde yaptıkları telaffuz hataları

İnsan, konuşan, paylaşım yapan her haliyle iletişim kuran sosyal bir canlı varlıktır. Bireylerin iletişimi toplumu etkilemektedir. Bir toplumun doğru, düzgün ve etkili konuşmasında çevresindekilere özellikle öğrencilerine rol model olarak bunu yapan en etkili kişi öğretmenlerdir. Her haliyle topluma örnek olan öğretmenlerin dikkat etmeleri gereken en önemli noktaları ise kelimeleri doğru telaffuz ederek konuşma kusurları yapmadan etkili, güzel ve akıcı konuşmalarıdır. Ne yazık ki diksiyonu düzgün olmayan, kelimeleri doğru telaffuz edemeyen, diline yerleşmiş yanlış kullanımlarla iletişime devam eden pek çok öğretmen mevcuttur. Bu araştırmayla Türkçe öğretmenlerinin günlük konuşma dilinde yaptıkları telaffuz hatalarını tespit etmek amaçlanmıştır. Güzel Türkçeyi etkili bir şekilde kullanabilmenin önemine dikkat çeken bu nitel çalışmaya 2024-2025 eğitim öğretim yılında Kütahya ilindeki devlet ortaokullarında görev yapan otuz f (30) ortaokul Türkçe öğretmeni katılmıştır. Veri toplama aracı olarak açık uçlu ve birden fazla seçenekli (çoktan seçmeli) sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Veriler bu görüşme formuyla yazılı olarak ve bazı bölümlerin telaffuzlarının tam olarak anlaşılabilmesi için de ses kaydı yapılarak toplanmıştır. Toplanan veriler de içerik analiziyle incelenmiştir. f(30) Türkçe öğretmeninin yarısından fazlasının görüşme formunda verilen f(64) kelime içinden f(38) tanesini %59,38 oranla yanlış telaffuz ettikleri görülmüştür. En çok yanlış telaffuz edilen kelimelerden bazıları ; "öğretmen" f(20),"ağrı" f (23),"sağlık f(21), "yağmur" f(21)," yoğurt" f(22),"ağız" f(21), "eğitim f(22)," değirmen f(21), "ciğer" f(21), "gözleyen" f(25),"içecek" f(26), "nereye" f(29),"zengin" f(25),kendi f(25), genç f(26), asa f(30)dır. Doğru telaffuzu yapılan kelimeler; herkes f(30),kardeşiyle f(24),ecdat f(26),buydu f(27)'dur. Öğretmenlerin en çok; ünlü daralması, ulama, içinde "ğ" bulunan kelimelerin telaffuzunda, sıfat fiil ekinin ve kapalı "e"nin telaffuzunda hata yaptıkları, düzeltme işaretli kelimelerin telaffuzunda çok fazla hata yapmadıkları görülmüştür.