Türkçede eşdizimli eylemlerin altulam özellikleri ve bu özelliklerin Türkçe eğitim-öğretim ortamlarına aktarılması

Bu çalışmanın amacı, Türk Dil Kurumu resmi internet sitesinde yer alan Güncel Türkçe Sözlük'teki iki ve daha fazla sözcükten oluşan eşdizimli eylemlerin altulam özelliklerini belirlemek ve bu özelliklerin Türkçe sözlüklerde yer almasına yönelik bir öneri sunmaktır. Eylemlerin Rol Kuramı (Theta Theory) (Chomsky, 1981) başlığı altında incelenen ulamlama (categorization) ve altulamlama (subcategorization) özellikleri, çalışmamızın temelini oluşturmaktadır. Çalışmamızın inceleme nesnesi olan Türkçe eylemler, Dokuz Eylül Üniversitesi Doğal Dil İşlemleme Grubu tarafından, internet ortamındaki Türk Dil Kurumu Güncel Sözlük kullanılarak oluşturulan veri tabanından otomatik olarak seçilmiştir. Bu çalışmadaki incelemenin sonucunda, eylemlerin ilk anlamlarındaki altulam kümeleri belirlenmiştir. Bu çalışmada, incelenen eylemlerin yalnızca biçimsözdizimsel özelliklerinin ele alındığı göz önünde bulundurulduğunda, ileriki çalışmalarda, sözlükteki tüm eylemlerin hem yapısal hem de edici, deneyimci, konu, hedef, etkilenen, kaynak vb. gibi anlamsal özellikleri de ele alınarak altulam incelemelerinin yapılması ve sonrasında elde edilen bu bilgilerin Türkçe sözlüklere bütüncül bir biçimde aktarılması önerilmektedir.