Türk yetişkinlerin deprem sonrası yas ve yas ritüelleri

Bu çalışmanın amacı 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'de gerçekleşen deprem yüzünden yakınlarını kaybeden bireylerin yas tutma ve yas tutma ritüellerine ilişkin deneyimlerini incelemektir. Araştırma depremin merkez üssü olan Kahramanmaraş ilinde depremi deneyimlemiş 10 yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş aralığı 20-51 arasında değişmektedir. Nitel bir çalışma olarak gerçekleştirilen araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılara "Kaybı nasıl tanımlıyorsunuz?", "Kaybınıza yönelik hangi ritüelleri gerçekleştirdiniz?" gibi sorular sorulmuştur. Bu araştırmada kayıp yaşayan yetişkin bireylerin yas deneyimleri ve yas ritülleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre yas ritüelleri, kaybın kabul edilmesinde ve deneyimlenmesinde önemli bir role sahiptir. Yapılan ritüellerin bireylerin ölümü kabul etmelerini kolaylaştırdığı ve yas sürecinde bir başa çıkma mekanizması olarak etkili olduğu bulunmuştur. Bireylerin, kaybettikleri kişilerle olan özel ilişkileri için gerçekleştirdiği bireysel ritüellerin, yaslı bireylerin ölen kişiyle bağlarını sürdürmesinde destekleyici bir rol oynadığı görülmüştür. Yapılmayan ritüeller, kişinin ölen kişiyi kabul etmede zorluk yaşamasına neden olabilir. Elde edilen araştırma bulguları Anlamın Yeniden Yapılandırılması ve Sürdürülen Bağlar Teorileri bağlamında literatürdeki bulgular ışığında tartışılmıştır.