Türk babalarının çocuk yetiştirme sürecine katılımları: Belirleyicileri ve çocukların sosyo-duygusal gelişimine etkisi

Ailenin etkisi, özellikle ebeveyn rolleri, çocuğun gelişim sürecinin en önde gelen belirleyicileridir. Ancak çocuk yetiştirmede babanın rolü ile ilgili yapılan araştırmaların sayısı, anneliğin etkisine dair yapılan çalışmalarla karşılaştırıldığında hala geride bulunmaktadır. Bu nedenle, bu çalışma, babanın öz yeterlilik algısı, algılanan anne bekçiliği tutumları, babanın ebeveynlik stili ve kişilerarası duygu düzenlemesi gibi yönleriyle çocuk yetiştirme konusundaki baba katılımının yordayıcılarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma ayrıca, baba katılımının ve onun potansiyel yordayıcılarının çocukların sosyal yetkinlik, içselleştirici ve dışsallaştırıcı davranışları üzerindeki yordayıcı rolünü incelemektedir. Veriler, demografik form, Baba Katılım Ölçeği, Anne Bekçiliği Ölçeği, Ebeveynlik Yetkinlik Anlamı Ölçeği-Baba Formu, Ebeveyn Tutum Ölçeği (PAS), Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirmesi-30 aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmanın örneklemini 3-6 yaş (M = 4.41, SD = 1.06) aralığında çocuğu olan 192 (M = 38.03, SD = 5.01) baba oluşturmaktadır. Değerlendirmeler, hangi değişkenlerin baba katılımı ve çocuğun gelişimsel sonuçlarını daha iyi açıkladığını ölçebilmek amacıyla çeşitli hiyerarşik çoklu regresyon analizleri kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar, babanın kişilerarası duygu düzenlemesi dışında tüm değişkenlerin baba katılımının istatistiksel olarak anlamlı yordayıcıları olduğunu göstermiştir. Özellikle, babanın öz yeterliliği bu faktörler arasında en belirgini olarak öne çıkmıştır. Bulgulara göre, çocukların sosyal yetkinliği, baba katılımı, babanın öz yeterliliği, algılanan anne bekçiliği, babanın ebeveynlik stili ve kişilerarası duygu düzenlemesi de dahil olmak üzere birçok faktörden etkilenmektedir. Çocukların içselleştiren davranışları, baba katılımı, algılanan anne bekçiliği davranışları ve ebeveyn tutumları tarafından anlamlı olarak yordanmıştır. Dışsallaştıran davranışlar için tek anlamlı yordayıcı ebeveyn tutumu olarak bulunmuştur. Bulgular, çocuk yetiştirme konusundaki baba katılımını artırmaya ve çocukların iyi oluş halini teşvik etmeye yönelik önleyici ve müdahale çalışmalar için bilgi sağlayabilir.