Türkiye'de sağlık sisteminin dönüşümü : İstanbul örneğinde aile planlaması

Bu tez Türkiye'deki aile planlamasının kurumsal tarihi üzerine odaklanmaktadır. 1960'ların sonundan 2012'ye kadar olan tarihsel süreç analiz edilmektedir. Fakat, özellikle 2003'te gerçekleşen Sağlık Sisteminin Dönüşümü'nden Mart 2012'ye kadar olan süreçteki değişikliklikler tartışılmaktadır. Aile planlaması Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulumundan beri değişik çerçeveler içersinde, değişik amaçlarla kullanılmıştır. Ülkenin kuruluş aşamasındaki devlet politikası nüfus arttırmaya yönelik çalışmalar sürdürmekteydi. 1960'lardan sonra, odak noktası pronatalist nufüs politikasından antinatalist nufüs politikasına geçişi gerektirdi. 60'lı yıllar, kalkınmacı ve Neo-Maltusçu zihniyetin hakim olduğu yıllar iken, 70'li yıllara gelindiğinde demografik endişeler de bu zihniyete eklemlendi. 80'lerde ise, odak noktası sağlığa kaymaya başladı. 90'larda insan hakları söyleminin de küresel düzeyde yaygınlaşması ile birlikte, üreme sağlığı kavramı önem kazanmaya başladı. Aile planlaması, üreme sağlığının bir parçası olarak algılandı. Bu tarihsel süreçlerde, feminist bakış açısına ve toplumsal cinsiyet duyarlılığına gereken önem verilmedi. 2000'lerin ilk on yılında, aile planlaması devlet söyleminde önemini kaybetmeye başladı. Bunun sebebi ise, AKP tarafından uygulamaya koyulan neoliberal politikalarının bir parçası olan Sağlık Sisteminin Dönüşümü Programı'dır.