Türkiye'de 2023 yılında meydana gelen depremin mevsimlik tarım işçileri üzerine etkileri: Kahramanmaraş ili örneği

İnsanlığın var olduğu zamanlardan beri yeryüzü farklı doğal afetlerle karşılaşmaktadır. Bunlar arasında en önemlileri; deprem, seller, çığ, volkanik faaliyetler vb. dir. Deprem kuşağı üzerinde bulunan Türkiye'de farklı zamanlarda çok şiddetli depremler meydana gelmiştir. En son meydana gelen ve yüzyılı felaketi denilen Kahramanmaraş merkezli deprem ile çok can ve mal kaybı yaşanmıştır. Sonrasında tüm sosyo ekonomik alanlarda etkileri gözlenen bu deprem Türkiye'de hem genel ekonomiyi hem de yöre tarımını ve ekonomisini etkilemiştir. Bu çalışmada bu felaketin yöre tarımının önemli tamamlayıcısı olan mevsimlik tarım işçiliğine etkisi araştırılmıştır. Yörede üretim deseninin özellikle insan gücüne ihtiyaç duyması ve Türkiye'nin tarımda modern ve mekanize uygulamalara gecikmesi sebebiyle mevsimlik tarım işçiliği üretimin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada Kahramanmaraş'ta yaşanan depremin mevsimlik tarım işçileri üzerinde ne gibi etkilere sebep olduğu araştırılmıştır. Bu amaçla Kahramanmaraş ili Onikişubat, Pazarcık, Dulkadiroğlu, Türkoğlu ilçelerinde mevsimlik tarım işçiliği yapan kişilerin ve onların ailelerinin 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenme durumları, yaşadıkları zorlukları belirlenip uygun olan çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır. Çalışma kapsamında, mevsimlik tarım işçilerinin depremler sırasında yaşadıkları zorluklar; çalışma saatleri, barınma, sağlık, çalıştıkları bölgelerdeki tarım arazilerinin depremden etkilenme durumları, deprem sonrası barınma eğitim ve sosyal desteklemeler gibi farklı soruların yer aldığı anketler hazırlanarak Kahramanmaraş bölgesindeki tarım işçilerine uygulanmıştır. Anketlerden Elde edilen veriler Ki kare analizi ile yorumlanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak Kahramanmaraş'taki arazı yapılarının kısmen de olsa engebeli olması teknolojik imkânlardan faydalanmayı kısıtladığından dolayı mevsimlik tarım işçisi istihdamına gerek duyulmaktadır. Araştırma bölgesi ile birlikte 11 ili etkileyen depremde işçilerin %68,22 si Kahramanmaraş'ta bulunduğunu ve diğerleri de çevre illerde ikamet ettiğini ifade etmişler ve bunların %62,62 si depremden doğrudan etkilendiğini belirtmişlerdir. Analizlerde doğrudan etkilenmeyen kesim deprem üssü bölgesinden uzakta veya daha az hasarla atlatmış olması doğrudan etkilenme durumunda önemli yer tutmaktadır. Ki-kare analizi sonucunda depremden etkilenme ölçütleri ile tarımsal alanlarda hasar ve ürün kaybı olduğuna inanma, işçi ve tarımsal girdi temininde yaşanan zorluklar, tarımsal girdi fiyatlarındaki artış, konut sorunu ve göçü düşünme konuları arasında farklılık olduğu görülmüştür.