Türkiye'de afet yönetimi ve risk azaltma çalışmalarının önemi

Dünya genelinde afetlerin gerçekleşme sıklığı ve yoğunluğu artmaktadır. Afetler, toplumu ve çevreyi birçok açıdan olumsuz biçimde etkileyen, can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan durumlardır. Yaşanan afetler neticesinde her yıl onlarca can ve mal kaybı yaşanmakta, ekonomiler ağır hasar almaktadır. Uluslararası Afet Veri Tabanı (EM-DAT) verilerine göre 2000-2019 arası dönemde 1,23 milyon kişi afetler nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Türkiye, deprem, sel, heyelan gibi afetlere eğilimli bir coğrafi konumda yer almaktadır. Özellikle yaşanan büyük depremler nedeniyle, oldukça yıkıcı sonuçlar ortaya çıkmakta, büyük kayıplar yaşanmaktadır. Bu nedenle, afetlerin olumsuz etkilerinden korunabilme ve afetlere karşı kırılganlığı önleme noktasında afet risklerinin azaltılması ve afetlere karşı dirençliliğin sağlanabilmesi önem arz etmektedir. Afetlerin yaşanmasının önüne geçilmesi mümkün değildir. Fakat alınan tedbirler, risk ve zarar azaltma çalışmaları sayesinde afetlerin olumsuz etkilerinin ve meydana getirdikleri zararların azaltılması mümkündür. Etkili bir afet yönetimi süreci dört temel aşamadan oluşan, planlı bir hazırlık ve uygulama gerektiren kapsamlı bir süreçtir. Bu aşamalar; risk ve zarar azaltma aşaması, hazırlık aşaması, müdahale aşaması ve iyileştirme aşaması olarak sıralanmaktadır. Afet yönetiminin risk ve zarar azaltma aşaması, afetlerin yıkıcı etkilerinden korunabilme, can ve mal kaybını önleme noktasında önem arz etmektedir. Bu bağlamda risklerin belirlenmesi ve ele alınması toplumun afetlere karşı daha hazırlıklı olmasını sağlamakta ve afetlere karşı etkili bir şekilde müdahale edilmesine olanak tanımaktadır.