Türkiye alanyazınındaki probleme dayalı fen öğrenme uygulamalarının içerik analizi

Bu çalışmanın amacı probleme dayalı fen öğretimi ile ilgili yazılmış ve yayınlanmış olan tezlerin içerik analizinin yapılmasıdır. Gerekli araştırmayı yapabilmek için model olarak nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada "Türkiye alanyazınındaki probleme dayalı fen öğretimi uygulamalarında neler yapılmaktadır?" ana sorusu ve bu soruya dayalı olarak belirlenen beş temel alt soruya cevaplar aranmıştır. Bu çalışma yapılırken T.C. YÖK Ulusal Tez Sisteminde bulunan son on beş yılda yani 2007 ile 2022 yılları arasında yayınlanmış olan yüksek lisans ve doktora tezlerinden yararlanılarak içerik analizi oluşturulmuştur. Çalışmaya 42 adet yüksek lisans tezi, 21 adet ise doktora tezi olmak üzere toplam olarak 63 adet akademik tez çalışması dâhil edilmiştir. Gerekli verilerin toplanması için doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesi adına elde edilen tez çalışmaları için içerik analizi uygulanmıştır. İçerik analizi yapılan tezlerin cinsiyet, unvan, yıl dağılımı, yazım dili, konu alanı, çalışıldığı üniversite veya uygulama süreleri üzerinde çalışılmamış olup sadece Türkiye'de fen alanında uygulanmış olan probleme dayalı öğrenme uygulamalarının neler olduğu ve bu uygulamaların içerikleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Araştırmaya dâhil edilen tez çalışmalarını sınıflandırmak için bazı tema ve kodlar belirlenmiştir. Analizi yapılan tez çalışmalarında öğrencilerin ilgisi en fazla %20,32'lik bir oranla ders esnasında öğrencilerle grup oluşturma ve derste çağdaş öğretim yaklaşımlarının kullanılması ile çekildiği görülmüştür. Uygulamalarda öğrenci ilgisi %8,19 oran ile en az ise geleneksel yöntemlerle çekilmiştir. Öğretmen rehberliği ise en fazla danışmanlık hizmeti sunularak sağlanmıştır. Öğrenci merkezlilik belirlenen tüm kodlar için eşit dağılım gösterirken en fazla çalışmanın fizik öğrenme alanında yapıldığı, örneklem düzeyi olarak ise en fazla çalışmanın ortaokul seviyesinde yapıldığı görülmüştür. Yapılan araştırma sonucunda son yıllarda önemi hızla artan STEM uygulamaları ile öğrencilerin eğitim sürecine dâhil olmalarını sağlayacak yöntemlerden biri olan probleme dayalı öğrenme yaklaşımının fen öğretimindeki uygulamalarının fen eğitimini olumlu yönde etkileyerek bireylerin fen öğrenmelerine büyük ölçüde katkı sağladığı görülmüştür.