Türkiye basınında II. Dünya Savaşı ve Yunanistan'ın işgali

İkinci Dünya Savaşı 20. yüzyılın en kanlı, şiddetli ve yıkıcı etkisinin her alanda hissedildiği topyekûn bir savaştır. Bu savaşın başlamasının önemli etkenlerinden biri, Nazi Almanyası ve dostları İtalya ile Japonya'nın yayılmacı tutumları olmuştur. Bu tutum hem kendilerinin hem de birçok ülkenin kaderini etkilemiştir. Yunanistan da bu kaderi paylaşanlardan biridir çünkü İtalya ve Almanya tarafından işgal edilmiştir. Yunanistan'ın işgaliyle birlikte Ege ve Akdeniz gibi kritik iki noktanın Türkiye'yi açık hedef haline getireceği gerçeği, sınırlı imkânlarla bütünleşince, endişe ve tedirginlik derinden hissedilmeye başlamıştır. Bu kritik dönemde Türkiye, güttüğü politikayla jeopolitik konumunun sağladığı manevra imkânını en iyi şekilde değerlendirerek çok yönlü, duruma göre değişen diplomasi ortaya koymuş ve savaşın dışında kalmayı başarmıştır. Bununla birlikte bu süreçte ekonomik, sosyal ve siyasal sıkıntıları da derinden hissetmiştir. Bu kritik dönem, basın tarafından yakından takip edilmiştir. Bu bağlamda 28 Ekim 1940'ta İtalya'nın işgal girişimiyle birlikte Türkiye basınında İtalya'ya karşı sert bir tutum sergilenirken Yunanistan'ın yanında olunduğu, Elen milletine övgü dolu yazılarla kamuoyu desteği verilmiştir. Ancak 6 Nisan 1941'de Almanya'nın işgal girişimiyle Yunanistan'a destek devam ederken İtalya'ya karşı sergilenen sert tutum yerini dikkatli ve temkinli bir tavra bıraktığı görülmüştür. Bununla birlikte, basının dönem iktidarının ve savaşan güçlerin propaganda aracı olarak kullanıldığı gerçeği; hükümeti yanlı bir politikadan uzak tutmuş, savaşan güçlerin tepkisini çekmemek için de basına baskı uygulanmıştır. Ayrıca savaşan güçlerin de kendi lehlerinde yayın yapılması için bu yönde algı oluşturmaya çalıştığı görülmüştür. Bu doğrultuda hazırlanan tez çalışması, dönemin Akşam, Cumhuriyet, Tan, Tasvir-i Efkâr, Ulus, Vatan, Yeni Sabah gibi gazeteleri kaynak alınarak bu sürece odaklanmaktadır. Dolayısıyla referans alınan gazeteler içerik analizi tekniği ile analiz edilerek yorumlayıcı bir yaklaşımla anlamlandırılmaktadır. Kısacası, bu tezin amacı, komşusu Yunanistan'ın işgali ile yanı başına kadar gelen tehlike ve tehdidin, savaşan güçlerin baskısı altında tarafsız kalmaya çalışan ve propaganda faaliyetlerine maruz kalan Türkiye'nin ulusal basınında, Ege'deki durumun nasıl ve hangi görüşler etrafında kamuoyuna yansıdığını görmektir. Anahtar Kelimeler: II. Dünya Savaşı, Yunanistan, Yunanistan'ın İşgali, Türkiye Basını.