Türkiye'de bireysel borsa yatırımcı profilinin değerlendirilmesi

Etkin işleyen bir finansal sistem, tasarrufların yatırımlara yönlendirilmesini sağlayarak ekonomik büyüme için gerekli finansmanı temin eder. Finansal sistemin sağlıklı işleyebilmesi, para piyasası ve sermaye piyasası olmak üzere iki temel piyasanın dengeli çalışmasına bağlıdır. Bu piyasalar aracılığıyla tasarruflar toplanmakta ve yatırım faaliyetlerine kaynak sağlanmaktadır. Sermaye piyasalarının en önemli bileşenlerinden biri olan borsalar, fon arz edenlerle fon talep edenleri bir araya getirerek fonların akışına aracılık eder. Bu durum, tasarrufların yatırıma dönüşmesini kolaylaştırır. Türkiye'de borsanın milli gelir içindeki payı yaklaşık %25'tir. Bu oran, borsanın potansiyel büyüklüğe ulaşamadığını göstermektedir. Gelişmiş ülkelerin borsalarının GSYİH'ya oranları dikkate alındığında BİST'in büyüklüğünün oldukça yetersiz düzeylerde olduğu görülmektedir. Dolayısıyla BİST'in büyümesi finansal sistem için kritik önem arz etmektedir. Borsanın gelişimini sağlayacak çeşitli faktörler olmakla birlikte yatırımcı sayısının nitelik ve nicelik olarak artması bunların en başında gelmektedir. Bu çalışma, Borsa İstanbul'da pay senedi yatırımı yapan bireysel yatırımcıların profillerini analiz etmeyi ve yatırım kararlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 2020-2025 dönemine ilişkin veriler, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) ve Veri Analiz Platformu (vap.org.tr) kaynaklarından elde edilmiştir. Bulgulara göre, analize konu olan dönemde yatırımcı sayısı %245, portföy değeri ise %644 oranında artmıştır. Yatırımcıların büyük kısmı 30-49 yaş grubundadır ve yatırımcı dağılımı iller arasında farklılık göstermektedir. Ayrıca, yüksek tutarlı portföylerin sınırlı sayıda yatırımcıda yoğunlaştığı gözlemlenmiştir. Bu durum, piyasa dengesine yönelik bazı riskler barındırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Borsa; Yatırımcı; Yatırımcı profili.