Türkiye'de borçlanma tekniği ve yönetimi alanında yaşanan gelişmelerin faiz harcamaları üzerindeki etkileri

Faiz giderleri Türk bütçe sistemi içinde özellikle 1990'lı yıllarda ve 2000'li yılların ilk çeyreğinde önemli bir gider kalemi olarak dikkat çekmiştir. Özellikle 1994-2001 döneminde yaşanan ekonomik krizlere paralel olarak Hazine nakit ihtiyacını karşılamak için borçlanma kâğıtlarına yüksek faiz vermek zorunda kalmış bu durum öncelikli harcama kalemlerinin (sağlık, eğitim ve sosyal harcamalar) istenilen düzeyde yapılmasını engellemiştir.Ancak özellikle 2002 yılından sonra yaşanan siyasi istikrar ekonomik ve mali açıdan da desteklenince faiz giderlerinin bütçe içindeki yükü her geçen yıl azalmıştır. 2001 yılında GSYH'nın yarısından fazlası faiz ödemelerine yapılırken bu oran 2010 yılı itibariyle %30 seviyesine düşürülmüştür. Diğer taraftan yine 2001 yılında toplanan vergi gelirlerinin tamamı faiz ödemelerine yetmez iken gelinen son aşamada bu oran düşürülmüş ve faiz giderlerinin merkezi yönetim bütçesi içindeki mali baskınlığı azaltılmıştır.Tarihsel açıdan önemli değişikliklere uğrayan faiz giderlerinin ve bu giderlerin asıl nedeni olan kamu kesimi borçlanmasının tez konusu olarak seçilmesinde göstermiş olduğu hızlı değişimin önemli bir payı bulunmaktadır. Bu yüzden özellikle son yıllarda çok önemli hale gelen borçlanma tekniği ve buna bağlı olarak borç yönetimin göstermiş olduğu değişme ve gelişme çalışmanın son bölümünde çeşitli açılardan ele alınmıştır.Bu çalışmada ulaşılan en önemli sonuçlardan biri kamu kesiminin borçlanma vadesi geçmiş yıllara göre uzadığından; yani hazine bonosu yerine daha çok hazine tahvili kullanılmaya başladığından dolayı faiz giderlerinin ve dolayısıyla borçlanma baskısının mali açıdan etkisi azalmış ve borçlanma daha sürdürülebilir hale gelmiştir. Diğer taraftan özellikle borçlanmanın faiz giderlerinden dolayı en olumsuz sonuçlarından biri olan gelir dağılımını bozması Hazinenin çıkarmış olduğu kupürlerin büyüklüğünün yüksek olması nedeniyle de söz konusu durumu daha da olumsuz etkilemiştir.