Türkiye'de çevre koruma alanlarının yönetimi ve bu alanlarda tarımın sürdürülebilirliği: Göksu deltası örneği

Bu araştırmada çevre koruma alanlarının yönetimi genel olarak incelenmiş ve bu alanlarda tarımın sürdürülebilirliğine örnek olay (Göksu Deltası) çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırma alanı olarak Silifke İlçesi'ne bağlı Göksu Deltası içinde yer alan 9 köy seçilmiştir. Bu köylerden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle 57 haneye, köylerin muhtarlıkları ve diğer paydaşlara anket uygulanmıştır. Tarım işletmelerinde yaygın üretim faaliyetlerinde fiziki girdi kullanımı, maliyetler ve gelirler analiz edilmiş, başlıca göstergelerle bireysel üreticiler ve diğer paydaşların koruma alanı ve yönetimine yaklaşımları incelenmiştir. Alanların yönetimine ÖÇK alanı içinde ve çevre yerleşim birimlerinde yaşayan halkın katılımı mümkün olmamaktadır. ÖÇK müdürlüğü hedefleri doğrultusunda tarım, turizm ve diğer alanlara yönelik getirilen kısıtlamalar gelir ve refah kaybına neden olabilmekte, ancak yasal ve kurumsal düzenlemeler çerçevesinde bunlar tazmin edilememektedir. İşletmelerde ortalama arazi varlığı 36,82 da olup, bunun % 96,03'ü sulu arazidir. Tarımda toprak genellikle aşırı işlenmekte ve yılda 2-3 ürün alınabilmektedir. İşletmelerde birden fazla ürün yetiştirilmesiyle birlikte belirli araziler sürekli aynı ürüne (çilek) ayrılmakta ve monokültür tarım daha belirgin hale gelmektedir. İşletmelerde bitkisel ve hayvansal üretim faaliyetleri birbirlerine entegre edilememiş, anız yakma uygulanmakta, kimyasal mücadele ve aşırı sulama yaygın olarak tercih edilmektedir. Tarımın sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından öncelikle destekleme politikalarının yeniden düzenlenmesi, çevre kirliliğine neden olabilecek girdi sübvansiyonlarının azaltılması, organik ve düşük dış girdili tarım yöntemlerinin teşvik edilmesi ve üreticilerin bilinçlendirilmesi gerekli görülmektedir.