Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iletişim araçlarının makro ekonomik büyüklükler üzerine etkisi

Merkez Bankalarının, bağımsız para politikası uygulamaya başladıkları dönemden itibaren, amaçlarına uygun kullandıkları araçlar farklılık göstermeye başlamıştır. Nihayetinde, 2008 krizi sonrasında merkez bankalarının kamuoyu ile iletişiminin de önemi giderek artmıştır. Türkiye ekonomisinde, para politikası otoritesi tarafından kullanılan iletişim aracı özellikle enflasyon hedeflemesi stratejisine geçilen 2006 yılından sonra sıklıkla kullanılan bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, tez çalışmasında Merkez Bankası iletişimi para politikası kurulu toplantı özetleri ve metin madenciliği teknikleri kullanılarak sayısallaştırılmış ve makro ekonomik değişkenler üzerine etkileri FAVAR yöntemi ile tahmin edilmiştir. İletişim endeksinin yanı sıra politika faizi değişkeninin etkisi de yine FAVAR yöntemiyle analiz edilmiştir. Ayrıca, çalışmanın ele aldığı dönem olan 2006-2020 döneminin para politikası uygulaması açısından değişken bir dönem olması dikkate alınarak, her iki değişkenin etkileri çoklu para politikası araçlarının dahil edildiği yapıda da analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, iletişimin özellikle kısa vadeli piyasa faiz oranları açısından önemli bir politika aracı olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, piyasa katılımcılarının büyüme beklentilerine ilişkin olarak iletişim yine etkin bir politika aracı olarak öne çıkmaktadır. Son olarak, birden çok para politikası aracının dahil edildiği durumda iletişimin etkinliği açısından belirgin bir kayıp görülmemektedir. Anahtar Kelimeler: FAVAR, Merkez Bankası İletişimi, Para Politikası Araçları, Temel Bileşenler Analizi, Metin Madenciliği