Türkiye Cumhuriyetinde yasama organının yürütme organı üzerindeki doğrudan denetim araçları

Devletin üç kuvveti yasama, yürütme ve yargının tek kişi ya da bir çoğunlukta toplaması halinde, yönetilenlerin hak ve hürriyetleri üzerinde iktidarın baskı aracına dönüşmesini engellemek için kuvvetler ayrılığı teorisi öne sürülmüştür. Kuvvetler ayrılığı teorisine göre yönetilenlerin hak ve hürriyetlerini mutlak iktidarlardan korumak için öncelikle yasama, yürütme ve yargı kuvvetleri ayrı ayrı organlarda olacak ve her birine çeşitli denge/denetleme araçları verilerek kuvvetler ayrılığı teorisinin amacına ulaşması sağlanacaktır. Kuvvetler ayrılığı teorisinin amacına ulaşmasını sağlayacak denge/fren mekanizmalarından biri de yasama denetimidir. Yasama denetiminin kapsamı, işleyişi, denetim yolları ve sonuçları, uygulanan hükümet sistemine göre ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Tez çalışmamızda ülkemizde, TBMM'nin, yürütme üzerinde kullanmış olduğu doğrudan denetim araçları soru, genel görüşme, meclis araştırması, gensoru ve meclis soruşturmasının uygulamasına dair kurallar incelenerek, bu doğrudan denetim araçlarının daha etkili sonuçlar doğurması için çeşitli öneriler dile getirilmiştir.