Fiscal decentralization in metropolitan municipalities: The Turkish case

1980'den sonra, Türkiye dahil dünyanın pek çok ülkesinde sözde neoliberal dönüşüm hakim hale geldi. Neoliberal politikalar, refah devletlerini piyasa güçlerinin lehine yerinden ederek sadece ülkelerin ekonomik yapısını yeniden tasarlamakla kalmadı, aynı zamanda devlet aygıtları için yeniden yapılanma planları da öngördü. Çoğu durumda, özellikle neoliberal reformların ilk yıllarında, siyasi yapıların yerelleştirilmesi, en azından söylemsel olarak yerel otoritelerin bir şekilde güçlendirilmesine yol açan devlet yeniden yapılanma planlarının merkezinde yer alıyordu. Türkiye'de de ekonominin ve politikanın neoliberal yeniden yapılandırılması 1980'den sonra güncel bir konuydu. 2000'lerin başında, bazı ademi merkeziyetçilik önerileri geniş çapta tartışıldı ve 2004 ve 2005'te il ve belediye düzeylerinde bazı değişiklikler yapıldı. Bu dönemde yapılan yasal değişikliklerin Türkiye'deki yerel yönetim yapısının metropolitenleşmesine zemin hazırladığını iddia etmek haksızlık olmaz. Büyükşehir Belediyesi sistemi ile merkezi hükümet, ulusal politikalarını yerel düzeyde uygulama ve kontrol etme becerisini de kazanmıştır. Yerel yönetimlere ilişkin baskın söylem, yerel yönetimlerin, 2004 yılından sonra bahsedilen değişikliklerin bir sonucu olarak önemli ölçüde güçlendiğini ileri sürmüştür. Yerel yönetimlerin mali olarak güçlendirilmesi bu söylemsel tezin bir parçasıdır. Bu tez, 2014-2018 yıllarını kapsayan biçimde büyükşehir belediyelerinin mali koşullarına odaklanarak mali desantralizasyon ve güçlendirme tezini sorgulamaktadır. Analiz, büyükşehir ve ilçe düzeyindeki büyükşehir belediyelerinin bu konudaki hakim görüşün öne sürdüğü dikkate değerlikte güçlenmediğini göstermektedir.